Duruş bozukluğunda fizyoterapi, vücudun ayakta ve otururken aldığı pozisyonu ölçülebilir biçimde değerlendirip kısalmış kasları esnetmeyi, zayıflamış kasları güçlendirmeyi ve günlük alışkanlıkları düzenleyerek boyun, sırt ve bel ağrılarını azaltmayı amaçlar. Yapısal bir omurga eğriliği ile alışkanlığa bağlı duruş bozukluğunu ayırmak, programın doğru kurulması için ilk adımdır.
Duruş Bozukluğu Nedir, Neden Olur?
Duruş bozukluğu, baş, omuzlar, omurga ve pelvisin ideal hizadan sapması sonucu bazı kas ve eklemlerin sürekli aşırı yük altında kalmasıdır. En sık görülen tipler; başın öne kayması, omuzların öne yuvarlanması, sırtta artmış kamburluk (kifoz), belde artmış çukurluk (lordoz) ve düz sırt duruşudur.
Başlıca nedenler şunlardır:
- Uzun süre bilgisayar ya da telefon başında öne eğik oturma
- Hareketsiz yaşam ve zayıf gövde kasları
- Ağır çantanın tek omuzda taşınması
- Göğüs ve kalça ön yüz kaslarında kısalık
- Büyüme döneminde hızlı boy uzaması
- Geçirilmiş yaralanmalar ve ağrıdan kaçınma pozisyonları
Duruş Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
- Gün sonunda artan boyun ve sırt ağrısı
- Kürek kemikleri arasında yanma hissi
- Omuz ve boyun kaslarında gerginlik ve gerilim tipi baş ağrısı
- Omuz ya da kalça yüksekliğinde gözle görülen asimetri
- Uzun süre ayakta durunca bel ağrısı
- Derin nefes almakta zorlanma hissi
Fizyoterapi Duruş Bozukluğunda Nasıl Yardımcı Olur?
- Duruş analizi: Önden, yandan ve arkadan gözlem, fotoğraf ve ölçüm araçlarıyla hangi kas gruplarının kısaldığı ve hangilerinin zayıfladığı belirlenir; program bu bulgulara göre kurulur.
- Duruş egzersizleri: Çene içeri çekme, göğüs açma ve pelvis nötral pozisyonu bulma çalışmalarıyla doğru hizanın vücut tarafından tanınması sağlanır.
- Skapular stabilizasyon: Kürek kemiğini göğüs kafesine sabitleyen orta ve alt trapez ile serratus anterior kasları güçlendirilerek öne yuvarlanan omuzlar desteklenir.
- Germe ve kuvvetlendirme egzersizleri: Göğüs, boyun ön yüzü ve kalça bükücü kaslar esnetilirken derin boyun bükücüler ve gövde kasları güçlendirilir.
- Ergonomi eğitimi: Masa, sandalye ve ekran yüksekliği, telefon kullanma pozisyonu ve çanta taşıma alışkanlıkları kişinin günlük düzenine göre ayarlanır.
Tedavi Süreci Nasıl İlerler?
İlk seansta ağrının yeri, gün içinde nasıl değiştiği ve çalışma ortamı sorgulanır; ardından duruş analizi, eklem hareket açıklığı ve kas uzunluğu testleri yapılır. Ergenlerde öne eğilme testinde belirgin bir sırt asimetrisi görülürse skolyoz açısından hekime yönlendirme yapılır.
Seanslar genellikle 45 dakika sürer ve haftada 2 kez, 6-8 hafta boyunca planlanır. Programın asıl yükü seanslar arasındadır; günde 10-15 dakikalık ev egzersizleri ve gün içinde her 30-45 dakikada bir pozisyon değiştirme alışkanlığı kazanılmadıkça seanslardaki kazanımlar kalıcı olmaz.
İlerleme, başlangıçta yapılan duruş analizinin birkaç hafta sonra tekrarlanmasıyla somut olarak izlenir. Ağrının azalması çoğu zaman görünür hizalanma değişikliğinden önce fark edilir; bu nedenle ağrı günlüğü tutmak da gidişatı değerlendirmede yararlı bir araçtır.
Çanakkale'de Duruş Bozukluğu İçin Uzman Seçimi
Çanakkale'de platformdaki uzmanlar ağırlıklı olarak Gelibolu, Merkez ve Biga ilçelerinde hizmet verir. Program birkaç haftalık düzenli takip gerektirdiğinden, iş ya da okul çıkışında kolayca ulaşabileceğiniz bir uzman seçmek devamlılığı artırır.
Profilleri karşılaştırırken postür değerlendirmesinde ölçüm aracı kullanıp kullanmadığına, çocuk ve ergenlerle ya da masa başı çalışanlarla deneyimine ve ergonomi danışmanlığı verip vermediğine bakabilirsiniz. Çalışma masanızın ya da çocuğunuzun ders masasının fotoğrafını ilk görüşmeye götürmek, önerilerin somutlaşmasını kolaylaştırır.
Ne Zaman Hekime Başvurmalı?
- Çocuk ya da ergende omuz veya kalça seviyelerinde belirgin farklılık
- Kola ya da bacağa yayılan uyuşma, karıncalanma veya kuvvet kaybı
- Üç haftadan uzun süren, egzersizle azalmayan sırt ağrısı
- Geceleri uykudan uyandıran ağrı ya da açıklanamayan kilo kaybı