İstanbul'da ankilozan spondilit fizyoterapisti

Ankilozan spondilit (AS), başta sakroiliak eklemler ve omurgayı tutan, uzun süreli seyreden inflamatuvar bir romatizmal hastalıktır. Fizyoterapi, romatoloji hekiminin yürüttüğü tedaviye eşlik eder; omurga hareketliliğini, göğüs kafesi esnekliğini ve dik duruşu korumayı hedefler. İstanbul'da bu alanda çalışan fizyoterapistlerin profillerini bu sayfada ilçe bazında karşılaştırabilirsiniz.

Ankilozan Spondilit Nedir, Hangi Belirtilerle Kendini Gösterir?

AS'yi mekanik bel ağrısından ayıran en belirgin özellik, ağrının dinlenmeyle artıp hareketle azalmasıdır. Yakınmalar çoğunlukla 40 yaşından önce başlar, sinsi ilerler ve üç aydan uzun sürer. HLA-B27 geni taşıyanlarda daha sık görülür. Tanı, romatoloji hekiminin muayenesi, kan tetkikleri ve görüntüleme bulgularıyla belirlenir.

Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Sabahları yarım saati aşan bel ve sırt tutukluğu
• Gecenin ikinci yarısında uyandıran, kalkıp yürüyünce hafifleyen ağrı
• Kalçalarda bir sağa bir sola yer değiştiren derin ağrı
• Topukta veya Aşil tendonunun kemiğe yapıştığı noktada hassasiyet (entezit)
• İlerleyen dönemde göğüs genişlemesinde azalma ve öne eğik duruş

Hastalık zamanla omurlar arasında kemik köprüleşmesine yol açabildiği için hareket açıklığını erken dönemde korumak fizyoterapinin temel hedefidir.

Ankilozan Spondilitte Fizyoterapi Hangi Yöntemleri Kullanır?

Egzersiz, AS yönetiminde ilaç tedavisiyle birlikte önerilen temel yaklaşımdır ve içeriği kişinin omurga ölçümlerine göre şekillenir. Kamburlaşma eğilimine karşı postür egzersizleri sırt ekstansör kaslarını güçlendirir; yüzüstü yatarken gövdeyi kaldırma ya da sırtı duvara dayayıp başı geriye hizalama bu gruptadır.

Kaburgaların omurgaya bağlandığı eklemler tutulduğunda nefes alırken göğüs yeterince genişleyemez. Solunum egzersizleri, derin diyafragmatik ve göğüs solunumu çalışmalarıyla bu kapasiteyi korumaya yöneliktir. Esneklik programı ise kalça önü, uyluk arkası ve göğüs kaslarındaki kısalığı hedefler; omurgada dönme ve yana eğilme hareketlerini de kapsar.

Düzenli aerobik egzersiz, kondisyonu ve hastalığa eşlik eden yorgunlukla başa çıkmayı destekler. Yüzme, omurgaya yük bindirmeden gövde dönüşü sağladığı için AS'de sık tercih edilir; tempolu yürüyüş ve sabit bisiklet de uygun seçenekler arasındadır. Kaynaşmış omurga segmentlerine hızlı manipülasyon uygulanmaz, çünkü kırık riski taşır.

Fizyoterapi Seansları Nasıl Planlanır, Ne Kadar Sürer?

İlk görüşmede fizyoterapist; Schober testi, göğüs genişleme ölçümü, tragus-duvar mesafesi ve boyun rotasyonu gibi ölçümlerle başlangıç değerlerini kaydeder. BASFI gibi işlevsellik ölçekleri de sık kullanılır. Bu ölçümler hastalığı tanımlamak için değil, programın etkisini izlemek içindir.

Denetimli bir seans genellikle 45-60 dakika arasında tutulur. Başlangıçta haftada 2-3 seanslık, 6-8 hafta süren bir blok yaygın bir düzendir. AS kronik bir hastalık olduğundan asıl kazanç, bu dönemde öğrenilen ev programının her gün 20-30 dakika sürdürülmesiyle gelir. Alevlenme dönemlerinde yoğunluk düşürülür ama tamamen hareketsiz kalınmaz; hafif hareket ve nefes çalışmalarıyla devam edilir. Elde edilecek ilerleme kişiye göre değişir ve düzenli ölçümlerle yeniden planlanır.

İstanbul'da Ankilozan Spondilit İçin Fizyoterapist Nasıl Seçilir?

AS programı aylarca süren düzenli devam gerektirir; İstanbul'un iki yakaya yayılan yapısında seans yerinin ev ya da iş yerine yakınlığı bu nedenle önemli bir ölçüttür. Haftada birkaç kez boğaz geçişi gerektiren bir planı sürdürmek zorlaşır. Platformda uzmanların en yoğun bulunduğu ilçeler Kadıköy, Üsküdar ve Beşiktaş olsa da profillerde belirtilen hizmet bölgelerine bakarak kendi yakanızdaki seçenekleri değerlendirebilirsiniz.

Profilleri karşılaştırırken şu noktalar karar vermenizi kolaylaştırır:

• Romatolojik hastalıklar veya omurga rehabilitasyonu alanındaki eğitim ve deneyim
• Ölçümle takip yapılıp yapılmadığı (göğüs genişlemesi, Schober gibi)
• Ev programının yazılı ya da görsel olarak verilmesi
• Romatoloğunuzun tedavi planını ve ilaç değişikliklerini dikkate alan bir iletişim anlayışı

Hangi Durumlarda Önce Hekime Başvurmalısınız?

Gece uyandıran, sabah tutukluğuyla seyreden bel ağrınız var ama henüz bir değerlendirme yapılmadıysa, egzersize başlamadan önce romatoloji hekimine görünmeniz önerilir. AS'li kişilerin bir bölümünde gözün renkli tabakasında iltihap (üveit) gelişir; tek gözde saatler içinde artan sızı, bulanık görme ya da parlak ortamda gözünüzü açmakta zorlanmanız aynı gün göz hekimine gitmeyi gerektirir. Kaynaşmış omurgada küçük bir düşme bile kırığa yol açabildiğinden, düşme sonrası başlayan yeni boyun veya sırt ağrısı acil değerlendirme ister. Ateş ve açıklanamayan kilo kaybı da hekime başvurma nedenidir.