Ankara'da omurga yaralanması fizyoterapisti

Omurga yaralanması, travma ya da hastalık nedeniyle omur kemiklerinde, bağlarda veya omurilikte oluşan hasardır. Omurilik etkilendiğinde, hasar seviyesinin altında kalan bölgede his ve hareket kaybı gelişir. Fizyoterapi, hekimin koyduğu tanı ve tedavi kararından sonra devreye girer. Amacı korunmuş kas gücünü artırmak, solunumu desteklemek ve günlük yaşamda bağımsızlığı geliştirmektir.

Omurga Yaralanması Neden Olur, Belirtileri Nelerdir?

Travmatik omurilik yaralanmalarının başlıca nedenleri trafik kazaları, yüksekten düşme ve iş kazalarıdır. Derinliği bilinmeyen suya başla dalmak ve çarpışmalı spor müsabakaları da sık görülen nedenler arasındadır. Travma dışı nedenler de vardır: omuriliğe bası yapan tümörler, omurga enfeksiyonları, ileri kemik erimesine bağlı omur çökmeleri ve büyük disk fıtıkları bunlardandır. Belirtilerin dağılımı hasarın seviyesine bağlıdır. Boyun bölgesindeki hasar kolları, gövdeyi ve bacakları birlikte etkiler (tetrapleji). Sırt ve bel seviyesindeki hasar ise bacakları ve gövdenin alt kısmını etkiler (parapleji).

• Hasar seviyesinin altında dokunma, sıcak-soğuk ve ağrı algısının azalması ya da kaybolması
• Kol veya bacaklarda güçsüzlük ya da tam felç
• Kas tonusunun artması, bacaklarda ani sıçrama tarzında spazmlar
• İdrar yapma ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklik
• Boyun seviyesindeki hasarda öksürüğün zayıflaması ve çabuk nefes daralması
• Hareketsiz kalan bölgelerde basınç yarası gelişme eğilimi

Fizyoterapi Omurga Yaralanmasında Hangi Yöntemlerle Uygulanır?

Rehabilitasyonun içeriği, hasarın tam ya da eksik olmasına göre belirlenir. Eksik yaralanmalarda kısmen korunan kaslar hedef alınır. Tam yaralanmalarda ise odak, kalan kaslarla işlevsel beceri kazanmaktır.

• Solunum fizyoterapisi: Boyun ve üst sırt hasarlarında diyafram ile yardımcı solunum kaslarını çalıştırır. Destekli öksürük teknikleriyle balgamın atılmasını kolaylaştırır.
• Kuvvetlendirme egzersizleri: Özellikle omuz kuşağı, kolun arka kası ve gövde kaslarını hedefler. Bu kaslar vücut ağırlığını taşıyacak güce ulaştığında transferler mümkün hale gelir.
• Transfer ve mobilite eğitimi: Yatakta dönmeyi, yataktan sandalyeye, tuvalete ya da araca güvenli geçişi adım adım öğretir.
• Tekerlekli sandalye becerileri eğitimi: Rampa ve kaldırım geçişini, ön tekerleği kaldırarak denge kurmayı ve basınç yarasını önlemek için düzenli ağırlık aktarma manevralarını kapsar.

Bu yöntemlere eklem hareket açıklığını koruyan pasif egzersizler ve yatak içi pozisyonlama eşlik eder. Böylece eklem kısıtlılığı gelişmesi önlenir.

Değerlendirme ve Rehabilitasyon Süreci Nasıl İlerler?

İlk görüşmede fizyoterapist hekim raporunu, görüntüleme sonuçlarını ve varsa ameliyat notlarını inceler. Ardından her kas grubunun gücünü, duyu sınırını, tonusu, oturma dengesini ve solunum kapasitesini ölçer. Bu bulgular hekimin belirlediği yaralanma seviyesiyle birlikte değerlendirilir ve kişiye özgü hedefler yazılır. Bir seans genellikle 45-60 dakika sürer. Hastaneden çıkışı izleyen yoğun dönemde haftada 3-5 seans uygulanır. Sonraki aylarda bu sıklık çoğunlukla haftada 2-3 seansa iner. Nörolojik toparlanmanın en belirgin olduğu dönem genellikle ilk 6-12 ay kabul edilir. Bu nedenle rehabilitasyon çoğu zaman aylara yayılır. Seans aralarında uygulanacak ev egzersizleri ve basınç boşaltma rutini de programın parçasıdır.

Ankara'da Omurga Yaralanması İçin Fizyoterapist Seçerken Nelere Bakılmalı?

Uzman profillerini karşılaştırırken nörolojik rehabilitasyon ve omurilik hasarı deneyimini öncelikli ölçüt olarak alın. Tekerlekli sandalye kullanıyorsanız kliniğin fiziksel erişilebilirliğini önceden sorun: asansör, rampa, geniş kapı ve transfer yapılabilecek ayarlanabilir tedavi masası bunların başında gelir. Platformda uzmanlar en çok Çankaya, Yenimahalle ve Keçiören ilçelerinde bulunur. Bu yoğunluk, yaşadığınız bölgeye yakın bir seçenek bulmayı kolaylaştırır. Haftada birkaç kez gidilecek bir program için yakınlık önemli bir ölçüttür. Ulaşımın zorlaştığı dönemlerde evde seans seçeneği de bulunur. Bakım veren aile üyesinin seanslara katılmasına açık bir uzman seçmek, transfer tekniklerinin evde de doğru uygulanmasına katkı sağlar.

Hangi Durumlarda Vakit Kaybetmeden Hekime Başvurmalı?

Omurga yaralanması olan kişilerde bazı belirtiler acil tıbbi değerlendirme gerektirir:

• Ani zonklayıcı baş ağrısı, yüzde kızarma ve hasar seviyesinin üstünde terleme (özellikle üst sırt ve boyun hasarlarında)
• Yeni ortaya çıkan kuvvet kaybı ya da duyu kaybı sınırının yukarı doğru ilerlemesi
• Bacakta tek taraflı şişlik, ısı artışı veya kızarıklık
• Ateşle birlikte idrarda koku ya da renk değişimi
• Basınç uygulanan bölgede yarım saatte geçmeyen kızarıklık
• Geceleri uyandıran ya da üç haftadan uzun süren sırt ağrısı, kola veya bacağa yayılan uyuşma