Diyarbakır'da omurga yaralanması fizyoterapisti

Omurga yaralanması, omurları, bağları, diskleri ya da omuriliğin kendisini etkileyen travmatik bir hasardır. Omurilik zarar gördüğünde kas gücü, duyu, solunum, mesane ve bağırsak kontrolü yaralanmanın yüksekliğine göre etkilenir. Fizyoterapi, hekimin tanı ve cerrahi ya da korse kararından sonra devreye girer; korunan işlevleri güçlendirmeyi ve kişinin günlük hayatta mümkün olduğunca bağımsız hareket etmesini amaçlar.

Omurga Yaralanması Neden Olur ve Hangi Türleri Vardır?

Travmatik omurga hasarının başlıca kaynakları araç ve motosiklet kazaları ile çatı, iskele veya ağaç gibi yüksek yerlerden düşmelerdir. Derinliği bilinmeyen bir gölete ya da havuza kafa önde atlanması boyun omurlarında kırığa yol açan tipik bir mekanizmadır. İleri yaşta kemik erimesi zemininde basit bir kayma bile omur cisminde çökme kırığı oluşturur. Kesici ve delici alet yaralanmaları ile tümör, enfeksiyon veya damar kaynaklı omurilik hasarları da aynı rehabilitasyon ilkeleriyle ele alınır.

Hekimler yaralanmayı iki ana gruba ayırır. Tam (komplet) yaralanmada hasarlı segmentin aşağısında istemli kas kasılması ve duyu kaybolur. Eksik (inkomplet) yaralanmada omurilik üzerinden sinir iletiminin bir bölümü sürer ve rehabilitasyon hedefleri buna göre daha geniş tutulur. Boyun düzeyindeki hasar kolları ve bacakları birlikte etkiler (tetrapleji); göğüs ve bel düzeyindeki hasar ise genellikle gövdeyi ve bacakları etkiler (parapleji).

Omurga Yaralanmasının Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler hasarın düzeyine ve omuriliğin ne ölçüde etkilendiğine göre değişir. Sık karşılaşılan bulgular şunlardır:

• Kollarda, gövdede veya bacaklarda kuvvet kaybı ya da felç
• Dokunma, sıcak-soğuk ve ağrı hissinde azalma veya karıncalanma
• İstemsiz kas kasılmaları ve kaslarda sertlik (spastisite)
• Mesane ve bağırsak kontrolünde bozulma
• Boyun yaralanmalarında nefes darlığı ve zayıf öksürük
• Oturma dengesinde zorluk ve gövde kontrolünde azalma
• Kırık bölgesinde ya da his kaybı sınırında ağrı

Fizyoterapi Omurga Yaralanmasında Nasıl Yardımcı Olur?

Boyun ve üst göğüs düzeyindeki yaralanmalarda diyafram dışındaki solunum kasları zayıfladığı için solunum fizyoterapisi önceliklidir; derin nefes çalışmaları ve destekli öksürük teknikleri balgamın atılmasını kolaylaştırır, akciğer enfeksiyonu riskini azaltmayı hedefler. Kuvvetlendirme egzersizleri, sinir iletimi korunan kasları geliştirmek için uygulanır; tekerlekli sandalye kullanacak kişilerde omuz, dirsek ve sırt kasları özellikle hedeflenir.

Transfer ve mobilite eğitimi, yatakta dönmeyi, yataktan sandalyeye, tuvalete veya araca güvenli geçişi adım adım öğretir. Tekerlekli sandalye becerileri eğitimi ise verimli itiş tekniğini, rampa ve kaldırım geçişini, düşme sonrası kalkmayı ve bası yarasını önlemek için düzenli ağırlık aktarma manevrasını kapsar. Bunlara ek olarak eklem hareket açıklığı çalışmaları ve doğru pozisyonlama, kalıcı eklem kısıtlılıklarının önüne geçmek için programa eklenir.

Diyarbakır'da Omurga Yaralanması Rehabilitasyonu Nasıl İlerler?

İlk görüşmede fizyoterapist, hekimin belirlediği yaralanma düzeyini ve hareket kısıtlamalarını temel alır; kas gücünü, duyu sınırlarını, spastisiteyi, oturma dengesini ve solunum kapasitesini ölçer. Bu ölçümler, kişinin hedefleriyle birlikte programın yönünü belirler. Hastanede yürütülen yoğun dönemde çalışmalar genellikle haftada beş gün yapılır; taburculuk sonrasında haftada iki ila üç seansa geçilir. Her seans çoğunlukla 45 ila 60 dakika sürer ve rehabilitasyon aylara yayılan bir süreçtir; ilerleme hızı yaralanmanın tipine ve kişinin genel durumuna göre değişir.

Şehirde fizyoterapistlerin yoğunlaştığı ilçeler Kayapınar, Bağlar ve Sur olduğundan, oturduğunuz bölgeye yakın bir seçenek bulmak uzun soluklu bir programın sürdürülmesini kolaylaştırır. Profilleri karşılaştırırken nörolojik rehabilitasyon deneyimine, tekerlekli sandalye ve transfer eğitimi verip vermediğine ve uygulamanın klinikte mi evde mi yapılacağına bakmanız karar vermenize yardımcı olur.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Rehabilitasyon sürecinde bazı bulgular beklemeden hekim değerlendirmesi gerektirir:

• Göğüs ortası ve üzeri yaralanmalarda ani şiddetli baş ağrısı, yüzde kızarma, terleme ve tansiyon yükselmesi (otonomik disrefleksi; acil durumdur)
• Daha önce olmayan yeni kuvvet kaybı veya his alanında daralma
• Ateş, idrarda koku ya da yanma
• Kızarıklığı geçmeyen deri bölgesi veya açılan yara
• Bacakta tek taraflı şişlik, ısı artışı ve ağrı
• Üç haftadan uzun süren ya da geceleri uyandıran ağrı