Ankara'da parapleji fizyoterapisti

Parapleji Nedir ve Fizyoterapi Neyi Hedefler?

Parapleji, omuriliğin torakal, lomber veya sakral bölümündeki bir hasar nedeniyle bacaklarda ve gövdenin bir kısmında hareket ve his kaybının ortaya çıktığı durumdur. Fizyoterapi, korunan kas gruplarını güçlendirmeyi, gövde dengesini geliştirmeyi ve kişinin yatak, tekerlekli sandalye ve günlük yaşam arasındaki geçişlerde olabildiğince bağımsız hareket etmesini hedefler. Lezyonun düzeyini ve tam (komplet) ya da kısmi (inkomplet) olup olmadığını hekim belirler. Rehabilitasyon planı bu bilgiye göre kurulur.

En sık nedenler arasında trafik kazası ve yüksekten düşme gibi travmatik omurilik yaralanmaları yer alır. Travma dışı nedenler arasında omurilik tümörleri, transvers miyelit, spinal enfeksiyonlar, omuriliği besleyen damarlardaki dolaşım bozuklukları ve spina bifida gibi doğumsal durumlar bulunur. Klinik tabloyu sınıflandırmak için hekimler çoğunlukla ASIA bozukluk ölçeğini (A'dan E'ye) kullanır. Bu sınıf, yürüme eğitiminin programa alınıp alınmayacağını doğrudan etkiler.

Paraplejide Hangi Fizyoterapi Yöntemleri Kullanılır?

Omurilik yaralanması rehabilitasyonu, tek bir teknikten çok birbirini tamamlayan uygulamalardan oluşur. Programda sık yer alan başlıklar şunlardır:

• Pozisyonlama ve eklem hareket açıklığı egzersizleri: Kalça, diz ve ayak bileğinde kontraktürü önlemek için pasif ve aktif-asistif hareketler ile germe uygulanır.
• Üst ekstremite ve gövde kuvvetlendirme: Omuz depresörleri, triceps ve latissimus dorsi, transfer ve sandalye itme için temel kas gruplarıdır.
• Oturma dengesi ve gövde kontrolü: Destekli ve desteksiz oturmada ağırlık aktarma çalışılır.
• Transfer eğitimi: Yataktan sandalyeye, sandalyeden tuvalete veya araca geçiş için kaydırma tahtası gibi yardımcılar kullanılır.
• Tekerlekli sandalye becerileri: Rampa çıkma, kaldırımdan inme ve arka tekerlek üzerinde denge çalışılır.
• Ortezle ayakta durma ve yürüme eğitimi: Ayakta durma masası (tilt table), KAFO tipi uzun bacak ortezleri ve paralel bar çalışmaları özellikle inkomplet lezyonlarda programa eklenir.
• Fonksiyonel elektrik stimülasyonu (FES): Felçli kaslarda kasılma sağlanarak kas kütlesi ve dolaşım desteklenir.
• Solunum fizyoterapisi ve spastisite yönetimi: Yüksek torakal lezyonlarda öksürme ve nefes egzersizleri, spastik kaslarda germe ve pozisyonlama uygulanır.

Bası yarasını önlemek için her 15-30 dakikada bir oturma basıncını azaltma (kollarla kalkma veya yana eğilme) eğitimi de programın kalıcı bir parçasıdır.

Parapleji Rehabilitasyonu Kaç Seans ve Ne Kadar Sürer?

Omurilik hasarının ardından gelen erken dönemde rehabilitasyon yoğundur ve çoğu zaman hastanede günlük seanslarla yürütülür. Taburculuk sonrasında ayaktan programa geçilir. Bu aşamada seanslar genellikle 45-60 dakika sürer ve haftada 2-3 kez planlanır. Parapleji kronik bir durum olduğundan program, kısa bir seans paketi yerine aylara yayılan hedefli dönemler hâlinde düşünülür. Kazanımların süresi ve düzeyi lezyonun tipine göre kişiden kişiye değişir.

T6 ve üzerindeki lezyonlarda ani şiddetli baş ağrısı, yüzde kızarma ve tansiyon yükselmesi otonomik disrefleksi belirtisi olabilir ve acil hekim değerlendirmesi gerektirir. Bacakta tek taraflı şişlik, ateş veya yeni ortaya çıkan güç kaybı da hekime başvurulması gereken bulgulardır.

Ankara'da Parapleji Fizyoterapisine Erişim

Ankara'da platformdaki uzmanların en yoğun bulunduğu ilçeler Çankaya, Yenimahalle ve Keçiören'dir. Tekerlekli sandalye kullanan biri için klinik seçerken mesafe kadar fiziksel erişilebilirlik de önemlidir. Rampa, sandalyenin girebileceği genişlikte asansör, engelli otoparkı ve paralel bar ya da ayakta durma masası gibi ekipmanların bulunup bulunmadığını önceden sormak işinizi kolaylaştırır. Transferlerin zorlandığı dönemlerde seansların evde yapılması da seçenekler arasındadır.

Parapleji İçin Fizyoterapist Seçerken Nelere Bakılmalı?

Nörolojik rehabilitasyon, kas-iskelet sorunlarından farklı bilgi ve deneyim gerektirir. Uzman profillerini karşılaştırırken şu noktalar karar vermenize yardımcı olur:

• Omurilik yaralanması ve nörolojik rehabilitasyon alanındaki deneyim
• Ortez kullanımı, FES ve ayakta durma programları konusundaki eğitim
• Fiziksel tıp ve rehabilitasyon hekiminizle ve ortez teknisyeninizle uyumlu çalışabilme
• Aile bireylerine transfer ve pozisyonlama eğitimi verme yaklaşımı

İlk değerlendirmede fizyoterapist hekim raporunuzu inceler, kas kuvveti, duyu, spastisite, oturma dengesi ve transfer becerilerinizi ölçer. Ardından kısa ve uzun vadeli hedefleri sizinle birlikte belirler.