Bursa'da parapleji fizyoterapisti

Parapleji, omurilik hasarı nedeniyle bacaklarda ve gövdenin bir bölümünde hareket ve his kaybının görüldüğü bir tablodur. Fizyoterapi, kalan kas gücünü korumayı, bağımsız transfer ve oturma becerisi kazandırmayı ve bası yarası, kontraktür gibi ikincil sorunları önlemeyi amaçlar. Bursa'da bu alanda çalışan fizyoterapistlerin profillerini nörolojik rehabilitasyon deneyimine göre karşılaştırabilirsiniz.

Parapleji Nedir, Hangi Nedenlerle Ortaya Çıkar?

Parapleji, omuriliğin göğüs (torakal), bel (lomber) veya sakral bölümünü etkileyen hasarlarda gelişir; kollar etkilenmez. En sık neden trafik kazası, yüksekten düşme ve spor kazası gibi travmatik omurilik yaralanmalarıdır. Omurilik tümörleri, transvers miyelit, omurga enfeksiyonları, multipl skleroz ve doğuştan spina bifida travma dışı nedenler arasındadır.

Hasarın seviyesi ve tam (komplet) ya da kısmi (inkomplet) olması hekim tarafından nörolojik muayene ve görüntüleme ile belirlenir; değerlendirmede genellikle ASIA Bozukluk Ölçeği kullanılır. Bu bilgi, fizyoterapi hedeflerinin gerçekçi biçimde belirlenmesinde temel alınır: inkomplet yaralanmada yürüme eğitimi gündeme gelirken, komplet yaralanmada tekerlekli sandalyeyle bağımsızlık öne çıkar.

Parapleji Fizyoterapisinde Hangi Yöntemler Kullanılır?

Rehabilitasyon programı, yaralanma seviyesine ve kişinin günlük yaşam hedeflerine göre birkaç bileşeni bir araya getirir:

• Gövde ve oturma dengesi eğitimi: Destek almadan oturabilmek, giyinme ve uzanma gibi işlerin önkoşuludur.
• Üst ekstremite kuvvetlendirme: Omuz, triceps ve sırt kasları transferde ve sandalye itmede ana güç kaynağıdır.
• Transfer eğitimi: Yatak, araç, tuvalet ve sandalye arasında güvenli geçiş, gerekirse transfer tahtasıyla çalışılır.
• Tekerlekli sandalye becerileri: Rampa çıkma, kaldırım aşma, arka tekerlek üzerinde denge.
• Pozisyonlama ve germe: Kalça ve ayak bileğinde kontraktür gelişimini ve spastisiteye bağlı kısalmayı önler.
• Ayakta durma masası (tilt table): Kemik yoğunluğunu destekler, ortostatik hipotansiyona karşı vücudu dik pozisyona alıştırır.
• Fonksiyonel elektrik stimülasyonu (FES): Felçli kaslarda kasılma oluşturarak kas kütlesini ve dolaşımı destekler.
• Ortezle yürüme ve robotik yürüme eğitimi: Özellikle inkomplet yaralanmalarda, KAFO gibi uzun bacak ortezleriyle uygulanır.
• Solunum fizyoterapisi: Üst torakal seviyelerde öksürük etkinliğini ve akciğer kapasitesini korur.

Seanslar çoğunlukla 45-60 dakika arasında planlanır. Yaralanmayı izleyen ilk aylarda haftada 3-5 seanslık yoğun bir program uygulanırken, sonraki dönemde kazanılan becerileri korumaya yönelik daha seyrek ama uzun soluklu bir takibe geçilir. Paraplejide rehabilitasyon aylarla ölçülen bir süreçtir ve ilerleme hızı kişiden kişiye değişir.

İlk Fizyoterapi Değerlendirmesinde Ne Yapılır?

İlk görüşmede fizyoterapist hekim raporunu, ameliyat bilgilerini ve kullanılan yardımcı cihazları inceler. Ardından kas gücü, eklem hareket açıklığı, spastisite derecesi (genellikle Modifiye Ashworth Ölçeği ile), oturma dengesi ve transfer becerisi test edilir. Cilt bütünlüğü, özellikle sakrum ve topuk bölgesindeki bası noktaları kontrol edilir.

T6 ve üzeri yaralanmalarda otonomik disrefleksi riski bulunduğu için ani baş ağrısı, terleme ve tansiyon yükselmesi gibi belirtiler not edilir; bu belirtiler acil hekim değerlendirmesi gerektirir. Değerlendirme sonunda kısa ve uzun vadeli hedefler, ev egzersiz programı ve gerekiyorsa ortez veya sandalye önerileri belirlenir.

Bursa'da Parapleji Rehabilitasyonu İçin Uzman Nasıl Seçilir?

Platformda fizyoterapistlerin en yoğun bulunduğu ilçeler Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım'dır; Mudanya, Gemlik veya İnegöl gibi merkeze uzak ilçelerden gelecekseniz, haftada birkaç kez gidip gelmenin uzun programda yük olacağını hesaba katmanız yararlıdır. Uzman profillerini karşılaştırırken şu noktalara dikkat edin:

• Omurilik yaralanması veya nörolojik rehabilitasyon alanındaki eğitim ve deneyim
• Kliniğin tekerlekli sandalye erişimi: rampa, asansör, geniş kapı ve erişilebilir tuvalet
• Ayakta durma masası, FES cihazı veya yürüme ortezleriyle çalışma olanağı
• Klinikte ya da evde seans seçeneği ve programın uzun dönem sürdürülebilirliği

Yeni ortaya çıkan güç kaybı, bası yarasında kötüleşme, ateş veya idrar yolu enfeksiyonu belirtilerinde fizyoterapiye ara verilerek hekime başvurulmalıdır.