Bursa'da felç (inme) fizyoterapisi için fizyoterapist

Felç (inme) fizyoterapisi, beyne giden kan akışının kesilmesi ya da beyin içi kanama sonrası kaybolan hareket, denge ve günlük yaşam becerilerini yeniden kazandırmaya yönelik nörolojik rehabilitasyon sürecidir. Program, hekimin koyduğu tanı ve tıbbi durumun stabil olmasının ardından başlar. Hastanın kas tonusu, denge ve yürüme düzeyine göre kişiye özel planlanır.

Felç (İnme) Neden Olur?

İnme iki ana tipte görülür. İskemik inme, beyin damarının pıhtı veya daralma nedeniyle tıkanmasıyla oluşur ve en sık görülen tiptir. Hemorajik inme ise damarın yırtılıp beyin dokusuna kanamasıdır. Hasar gören beyin bölgesi hangi işlevi yönetiyorsa kayıp da o alanda ortaya çıkar. Sol beyin yarımküresindeki bir inme çoğunlukla sağ vücut yarısında güçsüzlük ve konuşma güçlüğü yaratır.

Başlıca risk etkenleri şunlardır:

• Kontrolsüz yüksek tansiyon
• Atriyal fibrilasyon gibi ritim bozuklukları
• Diyabet ve yüksek kolesterol
• Sigara kullanımı ve hareketsiz yaşam
• Daha önce geçirilmiş geçici iskemik atak

İnme Sonrası Hangi Belirtiler Fizyoterapi Gerektirir?

İnmenin akut döneminden sonra kalan bulgular kişiden kişiye farklılık gösterir. Fizyoterapinin hedef aldığı tipik sorunlar şunlardır:

• Vücudun bir yarısında güç kaybı (hemiparezi) veya tam felç (hemipleji)
• Kaslarda sertlik ve istemsiz kasılma, yani spastisite
• Ayakta durma ve yürüme sırasında dengesizlik, düşme eğilimi
• Elin kavrama ve ince motor becerilerinde zorlanma
• Felçli tarafta omuz ağrısı ve omuz ekleminde aşağı kayma
• Etkilenen tarafı fark etmeme (ihmal) ve çabuk yorulma

Konuşma ve yutma güçlüğü dil ve konuşma terapistinin alanına girer. Bu nedenle rehabilitasyon çoğu zaman ekip çalışmasıyla yürütülür.

Fizyoterapi İnme Tedavisinde Nasıl Yardımcı Olur?

Beynin sağlam bölgelerinin kaybolan işlevleri üstlenebilme yeteneğine nöroplastisite denir. İnme rehabilitasyonundaki yöntemler bu yeteneği tekrar ve anlamlı hareketle uyarmayı amaçlar:

• Görev odaklı eğitim: Bardak tutma, sandalyeden kalkma gibi gerçek günlük işler üzerinden çalışılır. Kazanılan hareketin doğrudan yaşama aktarılması hedeflenir.
• Tekrarlı görev pratiği: Belirli bir hareket seans içinde çok sayıda tekrar edilir. Böylece motor öğrenme pekiştirilir.
• Yürüyüş ve denge eğitimi: Ağırlık aktarma, adım uzunluğu ve gövde kontrolü çalışılır. Düşme riskinin azaltılması ve bağımsız yürüyüşe geçiş amaçlanır.
• Ayna terapisi: Sağlam uzvun aynadaki yansıması felçli uzuv gibi algılatılır. Bu yöntem özellikle kol ve el fonksiyonunu destekler.
• Fonksiyonel elektrik stimülasyonu: Zayıf kaslar, hareket sırasında elektrik uyarısıyla kasılır. Örneğin düşük ayakta yürüme sırasında ayak bileğinin kaldırılmasına yardım eder.

Spastisite yönetimi için germe, doğru pozisyonlama ve omuz desteği de programın parçasıdır.

İnme Rehabilitasyon Süreci Nasıl İlerler?

İlk görüşmede fizyoterapist hekimin raporunu ve görüntüleme sonuçlarını inceler. Ardından kas gücü, tonus, eklem hareket açıklığı, oturma ve ayakta denge ile yürüme kalitesi ölçülür. Bu ölçümler ilerlemenin izlenmesinde başlangıç noktası olur.

Seanslar genellikle 45-60 dakika arasında sürer. Erken dönemde haftada 3-5 seans yoğunluğu tercih edilir. Kronik dönemde sıklık azaltılarak ev egzersiz programına ağırlık verilir. İnmeden sonraki ilk aylar hareket kazanımının en hızlı yaşandığı dönem olarak kabul edilir. Ancak süreç çoğu zaman aylara yayılır; ilerlemenin hızı hasarın büyüklüğüne ve kişinin genel sağlığına göre değişir. Hasta yakınlarına transfer, pozisyon değiştirme ve güvenli yürüme konusunda eğitim verilmesi de sürecin önemli bir parçasıdır.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Aşağıdaki durumlar fizyoterapiye ara verip hekime başvurmayı gerektirir:

• Yüzde kayma, kolda ani güçsüzlük veya konuşmada yeni bozulma (bu durumda 112 aranmalıdır)
• Ani ve şiddetli baş ağrısı, bilinç bulanıklığı ya da görme kaybı
• Baldırda şişlik, kızarıklık ve ağrı (derin ven trombozu şüphesi)
• Düşme sonrası geçmeyen ağrı veya eklemde şekil bozukluğu
• Spastisitede belirgin ve hızlı artış ya da geceleri uyandıran omuz ağrısı

Bursa'da İnme Fizyoterapisi İçin Uzman Seçerken Nelere Bakmalı?

İnme rehabilitasyonu uzun soluklu bir süreç olduğu için uzmanın nörolojik rehabilitasyon deneyimine bakmak önemlidir. Bobath gibi nörogelişimsel yaklaşımlar ya da robotik yürüme sistemleri konusunda eğitim alıp almadığı da değerlendirilmelidir. Profilleri karşılaştırırken uzmanın çalışma alanlarını ve ev ziyareti yapıp yapmadığını incelemek karar vermeyi kolaylaştırır. Yürümesi kısıtlı hastalarda evde rehabilitasyon hem ulaşım yükünü azaltır hem de egzersizlerin gerçek yaşam ortamında çalışılmasını sağlar. Platformda Bursa'da en çok uzmanın bulunduğu ilçeler Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım'dır. Bu ilçelerde yaşayan hastalar düzenli seans planını yakın çevrede sürdürme konusunda daha geniş seçeneğe sahiptir.