Sırt ağrısı fizyoterapisti

Sırt ağrısı, boyun ile bel arasında kalan torakal omurga, kaburga eklemleri ve kürek kemikleri çevresindeki kaslarda hissedilen ağrıdır. Vakaların büyük bölümü kas-iskelet kaynaklıdır ve uzun süre öne eğik oturma, ani zorlanma ya da hareketsizlik en sık tetikleyicilerdir. Hareketi koruyan egzersizler, duruş alışkanlıklarının düzeltilmesi ve fizyoterapide uygulanan manuel teknikler bu şikâyetin yönetiminde temel yaklaşımlardır.

Sırt Ağrısı Nedir ve Nerede Hissedilir?

Torakal omurga on iki omurdan oluşur ve her omur bir kaburga çiftiyle eklem yapar. Göğüs kafesine bağlı olduğu için bu bölge, bel ve boyuna kıyasla daha sınırlı hareket eder; sertleştiğinde yükün bir kısmı boyun ve bel omurlarına aktarılır. Bu nedenle sırt ağrısı yaşayan kişilerde zamanla boyun gerginliği ya da bel yorgunluğu da eşlik eder.

Şikâyet farklı biçimlerde ortaya çıkar:

• Kürek kemikleri arasında yanma veya batma: Genellikle masa başında geçen saatlerin ardından belirginleşir.
• Nefes alırken veya gövdeyi döndürürken saplanan ağrı: Kaburga-omur eklemlerindeki kısıtlılıkla ilişkilidir.
• Sabah tutukluğu: Uyandıktan sonra sırtın dikleşmesi zaman alır, hareketle açılır.
• Kas düğümleri: Trapez ve romboid kaslarında elle hissedilen hassas noktalar bulunur.

Sırt Ağrısının En Yaygın Nedenleri

Sırt bölgesindeki ağrıların çoğu tek bir olaydan değil, haftalar içinde biriken mekanik yüklenmeden kaynaklanır. Öne yuvarlanmış omuzlar ve öne uzanan baş, sırt kaslarını sürekli gergin tutar; bu kaslar bir süre sonra yorulur ve ağrı sinyali üretir.

• Telefona ya da ekrana uzun süre eğilerek bakmak
• Ağır yükü gövdeyi döndürerek kaldırmak
• Uykuda boyun ve sırtı destekleyemeyen yastık veya yatak kullanmak
• Sırt ve omuz kuşağı kaslarının zayıflığı, göğüs kaslarının kısalığı
• Skolyoz veya artmış kifoz gibi omurga eğrilikleri
• Stres döneminde omuzları farkında olmadan yukarı kaldırıp tutmak

Daha az sıklıkta görülse de sırt ağrısı akciğer, kalp, mide veya böbrek kaynaklı sorunların yansıması olarak da hissedilir. Bu yüzden hareketle değişmeyen bir ağrının değerlendirmesi hekim tarafından yapılır.

Sırt Ağrısına Ne İyi Gelir?

Hafif ve orta şiddetli mekanik sırt ağrısında en etkili yaklaşım, tamamen dinlenmek yerine ağrıyı artırmayan düzeyde aktif kalmaktır. Yatakta hareketsiz geçen günler kasları daha da sertleştirir. Günlük yaşamda şu adımlar uygulanabilir:

• Ekranı göz hizasına getirin: Monitörün üst kenarı göz seviyesinde olduğunda başın öne kayması azalır ve kürek kemikleri arasındaki yük hafifler.
• Otuz dakikada bir pozisyon değiştirin: Ayağa kalkıp kollarınızı yana açarak göğsü genişletmek ve kürek kemiklerini birbirine yaklaştırmak, sabit duruşun etkisini kırar.
• Derin nefes çalışması yapın: Burundan yavaşça alınan, kaburgaları yanlara doğru genişleten nefesler torakal bölgeyi hareketlendirir; günde birkaç kez beşer tekrar yeterli bir başlangıçtır.
• Ilık uygulama deneyin: Kas gerginliğinin baskın olduğu durumlarda ılık duş veya sıcak havlu kasların gevşemesine yardımcı olur.

Bu öneriler birkaç hafta içinde rahatlama sağlamıyorsa ya da ağrı tekrar tekrar geri dönüyorsa, profesyonel değerlendirme gerekir.

Fizyoterapide Sırt Ağrısı İçin Kullanılan Yöntemler

Fizyoterapi programı, hekimin değerlendirmesi ve fizyoterapistin yaptığı fonksiyonel muayene sonuçlarına göre kurgulanır. Sırt ağrısında öne çıkan yaklaşımlar şunlardır:

Torakal mobilizasyon, sertleşmiş omur segmentlerine ve kaburga eklemlerine uygulanan kontrollü, ritmik hareketlerle eklem hareket açıklığını artırmayı amaçlar. Özellikle dönme hareketinde kısıtlılık hisseden kişilerde tercih edilir.

Manuel terapi, fizyoterapistin elleriyle yaptığı yumuşak doku teknikleri, kas gevşetme ve eklem uygulamalarını kapsar. Romboid, trapez ve göğüs kaslarındaki gerginliği azaltarak egzersize geçişi kolaylaştırır.

Egzersiz terapisi, sırtın derin stabilizasyon kaslarını ve kürek kemiği çevresindeki kasları güçlendirirken kısalmış göğüs kaslarını esnetmeye odaklanır. Programın kalıcı etkisini büyük ölçüde evde düzenli yapılan egzersizler belirler.

Postür eğitimi, oturma, ayakta durma ve yük taşıma alışkanlıklarını yeniden düzenler. Kişinin çalışma ortamı ve günlük rutini dikkate alınarak omurga dostu pozisyonlar öğretilir.

Tedavi süresi açısından tek bir seans genellikle yaklaşık bir saatlik zaman dilimine yayılır; program ise çoğunlukla haftada iki ya da üç buluşmayla ilerler. Toplam süre ağrının ne kadar süredir devam ettiğine ve ilerlemeye göre planlanır.

İlk Fizyoterapi Değerlendirmesinde Neler Yapılır?

İlk görüşmede ağrının başlangıcı, hangi hareketlerle arttığı, iş ve uyku düzeni sorgulanır. Ardından duruş analizi yapılır, torakal omurganın dönme ve uzanma hareketleri ölçülür, kürek kemiği hareketleri ve kas kuvveti test edilir. Varsa hekim raporu ve görüntüleme sonuçları incelenir. Bu bilgiler doğrultusunda kısa vadeli hedefler belirlenir ve kişiye ilk ev egzersizleri öğretilir.

Sırt Ağrısında Hangi Bölüme Gidilir ve Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

Sırt ağrısında ilk başvuru için Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ya da Ortopedi bölümleri uygundur. Tanı hekim tarafından belirlenir; fizyoterapi bu değerlendirmenin ardından rehabilitasyon sürecini üstlenir. Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurun:

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya terlemeyle birlikte başlayan sırt ağrısı
• Düşme ya da kaza sonrası ortaya çıkan ağrı
• Ateş, açıklanamayan kilo kaybı veya gece istirahatte artan ağrı
• Kollarda ya da gövdede uyuşma, güç kaybı, idrar ve dışkılama kontrolünde değişiklik

Uzman seçerken profillerde torakal bölge rehabilitasyonu, manuel terapi eğitimi ve postür çalışmalarındaki deneyimi karşılaştırmak, şikâyetinize uygun kişiyi bulmanızı kolaylaştırır.