Hatay'da omuz kırığı fizyoterapisti

Omuz kırığı, çoğunlukla üst kol kemiğinin omuza yakın ucunda (proksimal humerus), köprücük kemiğinde ya da kürek kemiğinde oluşan kemik bütünlüğü kaybıdır. Tedavi; kırığın yerine ve kemik parçalarının ne kadar yer değiştirdiğine göre ortopedi hekimi tarafından askı ile koruma ya da cerrahi olarak belirlenir. Kemik kaynamaya başladıktan sonra omuzun hareketini ve gücünü geri kazandırmak için fizyoterapi devreye girer.

Omuz Kırığı Neden Olur?

Omuz kırıklarının büyük bölümü düşme sonucu gelişir. İleri yaşta, kemik yoğunluğunun azaldığı osteoporozda, gergin kol üzerine düşmek bile proksimal humerus kırığına yol açabilir. Genç erişkinlerde ise trafik kazaları, yüksekten düşme ve temas sporlarındaki darbeler gibi yüksek enerjili travmalar ön plandadır. Köprücük kemiği kırıkları, omuz üzerine doğrudan düşmede sık görülür. Omuz çıkığı ile birlikte oluşan kırıklar, eklem çevresindeki yumuşak dokuları da etkilediği için rehabilitasyonu daha dikkatli bir planlama gerektirir.

Omuz Kırığı Belirtileri Nelerdir?

Kırık sonrası belirtiler genellikle yaralanmanın hemen ardından ortaya çıkar:

• Kolu kaldırmaya çalışınca artan şiddetli omuz ağrısı
• Birkaç gün içinde koldan dirseğe doğru inen morarma
• Omuz çevresinde belirgin şişlik
• Kolu gövdeye yakın tutma ihtiyacı ve hareket edememe
• Köprücük kemiği kırığında deri altında hissedilen basamak veya çıkıntı
• Omuz hizasında görünür şekil bozukluğu

Bu belirtilerden sonra kırığın varlığı ve tipi röntgen ya da gerektiğinde tomografi ile hekim tarafından değerlendirilir.

Fizyoterapi Omuz Kırığı Tedavisinde Nasıl Yardımcı Olur?

Kırık iyileşirken askıda geçen haftalar omuz kapsülünde sertleşmeye ve kas zayıflığına neden olur. Fizyoterapi programı bu iki sorunu kemiğin taşıyabileceği yük sınırları içinde ele alır:

• Ödem kontrolü: İlk dönemde soğuk uygulama, el ve parmak pompalama hareketleri ve kolun uygun pozisyonlanmasıyla şişliğin azaltılması hedeflenir.
• Eklem hareket açıklığı egzersizleri: Önce sarkaç (Codman) hareketleri ve pasif çalışmalarla başlanır, ardından aktif yardımlı ve aktif hareketlere geçilerek donuk omuz gelişme riski azaltılır.
• Skapular stabilizasyon: Kürek kemiğini kontrol eden kaslar çalıştırılarak kol kaldırma sırasında omuzun doğru ritimle hareket etmesi sağlanır.
• Aşamalı kuvvetlendirme: Hekim kaynamayı onayladıktan sonra lastik bant ve hafif ağırlıklarla rotator manşet ve deltoid kasları güçlendirilir.

Dirsek, el bileği ve boyun da program içinde çalıştırılır; çünkü uzun süre hareketsiz kalan kolda bu eklemlerde de kısıtlılık gelişebilir.

Omuz Kırığında Rehabilitasyon Süreci Nasıl İlerler?

İlk görüşmede fizyoterapist ameliyat raporu veya hekim notunu, kırığın kaçıncı haftasında olunduğunu, ağrı düzeyini ve omuzun hangi açılara kadar güvenle hareket ettirilebildiğini inceler; bu değerlendirme genellikle 45-60 dakika sürer. Sonraki seanslar çoğunlukla 30-60 dakika arasındadır ve haftada iki ila üç kez planlanır.

Program kabaca üç evreye ayrılır: ilk 6 haftayı kapsayan koruma ve pasif hareket dönemi, 6-12. haftalar arasında aktif hareket ve hafif yüklenme dönemi, ardından günlük işlere ve spora dönüş için güçlendirme dönemi. Tam işlev kazanımı kırığın tipine, yaşa ve egzersizlere uyuma göre birkaç aydan bir yıla kadar uzayabilir. Seanslar arasında verilen ev egzersizlerinin düzenli yapılması bu süreçte belirleyicidir.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Rehabilitasyon sırasında bazı bulgular kırığın veya ameliyat bölgesinin yeniden kontrol edilmesini gerektirir:

• Egzersizlerle azalmak yerine giderek artan ya da geceleri uyandıran ağrı
• Kola veya parmaklara yayılan uyuşma, karıncalanma ya da elde renk değişikliği
• Ameliyat yarasında kızarıklık, akıntı veya ateş
• Omuzda yeni bir çıtırtı, şekil değişikliği ya da ani kuvvet kaybı
• Üç haftadan uzun süre hiçbir hareket ilerlemesi olmaması

Bu durumlarda fizyoterapist programı durdurup sizi ortopedi hekiminize yönlendirir.

Hatay'da Omuz Kırığı İçin Fizyoterapist Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Platformda Hatay için uzmanların en yoğun bulunduğu ilçeler Antakya, İskenderun ve Arsuz'dur; bu nedenle ilk haftalarda kolunuz askıdayken uzun yol yapmamak için evinize yakın bir ilçedeki seçeneklere öncelik vermek pratik olur. Profilleri karşılaştırırken ortopedik ve ameliyat sonrası rehabilitasyon deneyimine, plak-vida ya da omuz protezi sonrası protokollerle çalışıp çalışmadığına ve hekiminizin verdiği hareket kısıtlamalarına uyumlu bir program kurabileceğine bakmanız karar vermeyi kolaylaştırır. Ameliyattan hemen sonraki dönemde evde seans imkânı da değerlendirmeye alınabilecek bir ölçüttür.