Adana'da quadripleji fizyoterapisti

Quadripleji Nedir, Fizyoterapi Bu Tabloda Neyi Hedefler?

Quadripleji (tetrapleji), boyun hizasındaki omurilik segmentlerinin (C1–C8) hasar görmesiyle kollarda, gövdede ve bacaklarda kuvvet ve his kaybının birlikte ortaya çıktığı durumdur. Fizyoterapi, korunmuş kasları en işlevsel hâle getirmeye, eklem sertliği ve bası yarası gibi ikincil sorunları önlemeye ve kişinin günlük yaşamdaki bağımsızlığını artırmaya odaklanır.

Travmatik nedenler arasında trafik kazaları, yüksekten düşmeler ve sığ suya başla girilen kazalar bulunur. Travma dışı nedenler ise servikal miyelopati, omurilik tümörleri, transvers miyelit ve multipl sklerozdur; serebral palsinin spastik kuadriparetik formu da benzer rehabilitasyon ilkeleriyle ele alınır. Lezyonun tam (komplet) ya da kısmi (inkomplet) olduğunu ASIA Bozukluk Ölçeği ile hekim belirler ve bu sınıflama fizyoterapi hedeflerinin gerçekçi kurulmasında yol gösterir.

Lezyon seviyesi, ulaşılabilecek işlevi doğrudan etkiler. C5 seviyesinde dirsek bükme gücü korunur; C6'da bilek kaldırma kası çalıştığı için parmakların pasif kapanmasından yararlanan tenodez kavrama öğretilir; C7'de triseps kası devrededir ve kollarla gövdeyi kaldırarak yapılan transferler kolaylaşır.

Quadripleji Rehabilitasyonunda Hangi Fizyoterapi Yöntemleri Uygulanır?

Program, lezyon seviyesine ve iyileşme evresine göre aşağıdaki bileşenlerden oluşturulur:

• Solunum fizyoterapisi: Göğüs kafesi esnekliğini koruyan germe çalışmaları, karın bölgesine elle bası uygulanarak desteklenen öksürük ve solunum kaslarını dirençli cihazlarla güçlendirme.
• Pozisyonlama: Yatakta iki-üç saatte bir yön değişimi, kemik çıkıntılarının yastıklarla korunması ve omuzların dışa dönük konumda desteklenmesi.
• Eklem hareket açıklığı ve germe: Omuz, kalça ve ayak bileği kısalmalarını önlemeye yönelik pasif ve aktif-yardımlı hareketler; tenodez kavramayı korumak için parmak bükücü kaslar bilinçli olarak tam gerilmez.
• Elektrik stimülasyonu: Kas kütlesini korumak için NMES, bisiklet ergometresi eşliğinde FES uygulamaları.
• Eğik masa (tilt table): Dik duruşa kademeli alışma, kemik yoğunluğunun ve dolaşımın desteklenmesi.
• Oturma dengesi ve transfer eğitimi: Kaydırma tahtasıyla yatak-sandalye geçişleri, gövde kontrolü çalışmaları.
• Tekerlekli sandalye becerileri: İtme tekniği, basınç rahatlatma hareketleri, eğimli yüzeylerde kontrol.
• Yürüme eğitimi: Kısmi lezyonlarda vücut ağırlığı destekli koşu bandı veya robotik destekli yürüme sistemleri.
• Ortez kullanımı: Bilek-el ortezleri ve yazma, yemek yeme gibi işler için uyarlanmış yardımcı araçlar.

Seanslar Ne Kadar Sürer, Hangi Riskler İzlenir?

Hastanede yatılan akut dönemde fizyoterapi genellikle her gün yapılır. Taburculuk sonrasında haftada üç ila beş seanslık programlar yaygındır ve tek bir seans çoğunlukla 45–60 dakika ayrılarak planlanır. Ayağa kalkınca tansiyonu düşen kişilerde bu süre daha kısa bloklara bölünür; rehabilitasyon ise aylar hatta yıllar boyunca, ulaşılan işlev düzeyi yeniden değerlendirilerek sürdürülür.

T6 ve üzerindeki lezyonlarda otonomik disrefleksi izlenmesi gereken en önemli risktir: dolu idrar torbası, sıkı giysi veya deri tahrişi gibi bir uyaran ani tansiyon yükselmesine, zonklayıcı baş ağrısına ve yüzde kızarmaya yol açar. Böyle bir durumda kişi oturur konuma getirilir, tetikleyici ortadan kaldırılır ve belirtiler geçmiyorsa acilen hekime başvurulur. Lezyon seviyesinin altında terleme bozulduğu için vücut ısısı da kontrol edilir; Adana'nın uzun ve sıcak yaz aylarında seans ortamının serin tutulması ve sıvı alımının planlanması bu yüzden önem taşır.

Adana'da Quadripleji Deneyimli Fizyoterapist Nasıl Seçilir?

Platformda uzmanların en yoğun bulunduğu ilçeler Seyhan, Yüreğir ve Çukurova'dır; Kozan, Ceyhan veya İmamoğlu gibi merkeze uzak ilçelerde yaşayanlar için evde seans seçeneği de profillerde belirtilir. Profilleri karşılaştırırken şu ayrıntılara dikkat etmeniz karar vermenizi kolaylaştırır:

• Omurilik yaralanması veya nörolojik rehabilitasyon alanında eğitim ve deneyim
• Solunum fizyoterapisi ve transfer eğitimi konusunda belirtilen yetkinlik
• FES, tilt table veya yürüme destek sistemi gibi ekipmana erişim
• Bakım veren aile üyelerine pozisyonlama ve transfer öğretme yaklaşımı

İlk Fizyoterapi Değerlendirmesinde Neler Yapılır?

İlk görüşmede fizyoterapist, hekim raporundaki lezyon seviyesini ve ASIA sınıfını esas alarak anahtar kasların kuvvetini test eder, spastisitenin derecesini ve eklem açıklıklarını kaydeder. Oturma dengesi, mevcut transfer becerisi, deri bütünlüğü ve solunum kapasitesi gözlemlenir; işlevsel düzey SCIM veya FIM gibi ölçeklerle belgelenir. Hedefler, örneğin sandalyeden yatağa yardımla geçiş veya bağımsız yemek yeme, bu bulgulara göre kişiye özel belirlenir. Ani kuvvet kaybı, yeni gelişen uyuşma veya ateşle birlikte artan spastisite fark ederseniz programa devam etmeden önce hekiminize danışın.