Ankara'da diz osteoartrit fizyoterapisti

Diz osteoartriti (diz kireçlenmesi), diz eklemindeki kıkırdağın zamanla incelip esnekliğini yitirmesiyle ilerleyen, ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açan kronik bir eklem hastalığıdır. Tanıyı ortopedi veya fiziksel tıp hekimi muayene ve görüntüleme ile koyar. Fizyoterapi ise bu tanının ardından ağrıyı yönetmeye, diz çevresindeki kasları güçlendirmeye ve günlük işlevi korumaya odaklanan cerrahi dışı tedavinin temel bileşenidir.

Diz Osteoartrit Nedir ve Neden Gelişir?

Diz, uyluk kemiği, kaval kemiği ve diz kapağının buluştuğu, vücut ağırlığını en çok taşıyan eklemlerden biridir. Osteoartritte eklem yüzeylerini kaplayan hiyalin kıkırdak aşınır, alttaki kemik dokusu sertleşir, eklem kenarlarında osteofit adı verilen kemik çıkıntıları oluşur ve eklem sıvısının kayganlaştırıcı niteliği azalır. Bu tablo tek bir nedene bağlı değildir; çoğu zaman birkaç etken bir araya gelir:

• Yaş ilerledikçe kıkırdak hücrelerinin kendini onarma kapasitesinin düşmesi
• Fazla kilonun her adımda dizin iç bölmesine binen yükü artırması
• Menisküs yırtığı, ön çapraz bağ yaralanması veya kırık gibi geçmişteki diz travmaları
• Bacak ekseninin içe ya da dışa açılanması sonucu yükün eklemin tek tarafında yoğunlaşması
• Uyluk ön kas grubu olan kuadrisepsin zayıf kalması
• Ailesel yatkınlık ve menopoz sonrası dönemde kadınlarda daha sık ortaya çıkması

Diz Kireçlenmesinin Belirtileri Nasıl Fark Edilir?

Şikâyetler genellikle sinsi başlar ve aylar içinde belirginleşir. Erken evrede ağrı yalnızca uzun bir yürüyüşün ardından hissedilirken, ilerleyen dönemde dinlenme sırasında da kendini gösterir.

• Merdiven inerken, çömelirken ya da alçak bir koltuktan kalkarken artan ağrı
• Sabahları veya uzun süre oturduktan sonra yarım saatten kısa süren tutukluk
• Dizi bükerken hissedilen ya da duyulan sürtünme sesi (krepitasyon)
• Dizin tam düzleşmemesi veya sonuna kadar bükülememesi
• Yoğun bir günün ardından eklem çevresinde şişlik
• Dizde boşalma ya da güvensizlik hissi

Belirtilerin şiddeti röntgendeki görüntüyle her zaman örtüşmez; bu yüzden fizik tedavi planı filmdeki evreye değil, kişinin yaşadığı işlev kaybına göre kurgulanır.

Diz Osteoartritinde Fizik Tedavi Hangi Yöntemlerle Yapılır?

Uluslararası klinik kılavuzlar egzersiz tedavisini diz osteoartritinde ilk basamak yaklaşım olarak önerir. Program, ağrı düzeyine ve hareket açıklığına göre birkaç yöntemi bir araya getirir:

• Terapötik egzersiz: Kuadriseps, kalça abduktorları ve arka uyluk kaslarını güçlendirerek eklemdeki yükü kaslara paylaştırır.
• Manuel terapi ve eklem mobilizasyonu: Kısıtlanmış diz ve diz kapağı hareketlerini açmayı hedefler.
• Germe çalışmaları: Arka uyluk ve baldırdaki kısalığı azaltarak dizin tam düzleşmesine katkı sağlar.
• Denge ve propriosepsiyon eğitimi: Eklem pozisyon algısını geliştirir, düşme riskini azaltmaya yöneliktir.
• TENS, sıcak ve soğuk uygulamalar: Egzersiz öncesi veya sonrasında ağrıyı kontrol altına almak için destekleyici olarak kullanılır.
• Kinezyo bantlama: Aktivite sırasında diz kapağı hizalanmasını ve konforu desteklemek için tercih edilir.
• Yürüyüş ve hasta eğitimi: Basma şekli, baston kullanımı, kilo yönetimi ve günlük işlerin dizi yormayacak biçimde düzenlenmesi bu başlıkta ele alınır.

İlk görüşmede fizyoterapist hekim notlarını ve röntgen bulgularını inceler, ardından diz hareket açıklığını gonyometreyle ölçer, kas kuvvetini, yürüyüş paternini ve sandalyeden kalkma gibi işlevsel testleri değerlendirir. Hedefler bu tabloya göre belirlenir. Tek bir oturuma çoğunlukla üç çeyrek saat ile bir saat arası ayrılır; program haftada iki ya da üç buluşmayla genellikle 6-8 hafta sürdürülür. Seans aralarında yapılan ev egzersizleri sürecin ayrılmaz parçasıdır ve ilerlemenin hızı eklemdeki değişikliklere ve programa uyuma göre kişiden kişiye farklılaşır.

Ankara'da Diz Osteoartrit İçin Fizyoterapist Nasıl Seçilir?

Ankara geniş bir alana yayıldığı için, haftada birkaç kez gideceğiniz bir program söz konusu olduğunda konum seçimi pratik bir önem taşır. Platformda uzmanların en yoğun bulunduğu ilçeler Çankaya, Yenimahalle ve Altındağ'dır; Keçiören, Etimesgut, Mamak ya da Sincan'da oturuyorsanız filtreleri kullanarak size yakın seçenekleri daraltabilirsiniz. Profilleri karşılaştırırken şu ölçütler karar vermenizi kolaylaştırır:

• Ortopedik rehabilitasyon ve dejeneratif eklem hastalıklarındaki deneyim
• Pasif uygulamalardan çok aktif egzersiz programına ağırlık verilmesi
• Diz protezi gündemdeyse ameliyat öncesi ve sonrası rehabilitasyon tecrübesi
• Merdiven çıkmak ağrınızı belirgin artırıyorsa klinik yerine evde seans seçeneği

Hangi Durumlarda Önce Hekime Gidilmeli?

Fizyoterapi, hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz. Şu işaretlerden birini fark ederseniz egzersiz programına geçmeden ya da mevcut programı sürdürmeden önce ortopedi veya fiziksel tıp hekimine görünmeniz gerekir:

• Dizde kızarıklık, ısı artışı ve buna eşlik eden ateş
• Geceleri uykudan uyandıran, dinlenmekle hafiflemeyen ağrı
• Düşme ya da burkulma sonrası bacağa basamamak veya dizin kilitlenmesi
• Bacağa yayılan uyuşma, karıncalanma ya da belirgin kuvvet kaybı
• Baldırda tek taraflı şişlik ve dokunmakla artan hassasiyet
• Üç haftayı aşan, azalmayan ya da giderek şiddetlenen şikâyet