Bursa'da bobath terapi için fizyoterapist

Bobath Terapi Nedir, Hangi Durumlarda Uygulanır?

Bobath terapi, fizyoterapist Berta Bobath ile nörolog Karel Bobath'ın 1940'lı yıllarda Londra'da geliştirdiği nörolojik rehabilitasyon yaklaşımıdır. Merkezi sinir sistemi hasarına bağlı hareket ve duruş sorunlarına odaklanır. Literatürde Nörogelişimsel Tedavi (NDT) adıyla da geçer. Hedefi, kas tonusunu düzenleyerek oturma, ayağa kalkma, yürüme ve uzanıp kavrama gibi günlük hareketlerin daha verimli yapılmasını desteklemektir.

Yaklaşımın en sık kullanıldığı hasta grupları şunlardır:

• Serebral palsi (beyin felci) tanılı bebek ve çocuklar
• İnme sonrası tek taraflı güçsüzlük (hemipleji) yaşayan yetişkinler
• Travmatik beyin hasarı geçirmiş kişiler
• Multipl skleroza bağlı denge ve koordinasyon kaybı
• Beyin cerrahisi sonrası hareket kontrolü bozulan hastalar

Altta yatan hastalığın tanısını nöroloji, çocuk nörolojisi veya fiziksel tıp hekimi koyar. Fizyoterapist bu tanıyı ve hekimin önerilerini temel alarak fonksiyonel bir rehabilitasyon planı oluşturur.

Bobath Yaklaşımında Hangi Teknikler Kullanılır?

Bobath, sabit bir egzersiz listesi sunan bir yöntem değildir. Kişinin o günkü hareket sorununa göre şekillenen, problem çözmeye dayalı bir kavramdır. Terapistin elleriyle hastayı yönlendirmesine "handling" denir ve seansın büyük bölümünü bu oluşturur. Başlıca uygulama bileşenleri şunlardır:

• Fasilitasyon: Hastanın kendi başına başlatamadığı doğru hareket örüntüsünün terapistin dokunuşuyla tetiklenmesi
• Tonus düzenleme (inhibisyon): Spastisitenin hareketi kilitlediği bölgelerde istenmeyen kas aktivitesini azaltan pozisyonlar ve tutuşlar
• Anahtar nokta kontrolü: Kol ya da bacaktaki tepkiyi değiştirmek için hareketin vücut merkezine yakın bölgelerden yönlendirilmesi; terapistin eli çoğu zaman göğüs kemiği veya kalça çevresine yerleşir
• Ağırlık aktarımı ve denge reaksiyonları: Oturur ve ayakta pozisyonda yük taşıyan tarafın değiştirilerek koruyucu tepkilerin çalıştırılması
• Görev odaklı pratik: Bardak tutma, sandalyeden kalkma veya basamak çıkma gibi gerçek aktivitelerin tekrarı

Hasta hareketin kontrolünü üstlendikçe terapist desteğini adım adım azaltır. Bu geri çekilme, kazanılan becerinin seans dışındaki yaşama taşınması için temel kabul edilir.

Bobath Terapi Seansı Ne Kadar Sürer, Program Nasıl Planlanır?

Yetişkin seansları çoğunlukla 45-60 dakika sürer. Çocuklarda dikkat süresi belirleyici olduğundan oturumlar 30-45 dakikaya inebilir ve oyun içine yerleştirilmiş aktivitelerle yürütülür. Sıklık genellikle haftada 2-3 seanstır. Nörolojik rehabilitasyon uzun soluklu bir süreç olduğu için program haftalarla değil aylarla ölçülür; serebral palside takip yıllara yayılabilir. İnme sonrasındaki ilk aylar, sinir sisteminin uyum kapasitesinin yüksek olduğu dönem olarak görülür ve bu evrede daha yoğun bir program tercih edilir. İlerlemenin hızı hasarın yeri, yaygınlığı ve kişinin genel sağlığına göre değişir.

İlk görüşmede terapist kişinin kendiliğinden nasıl hareket ettiğini gözlemler. Oturma dengesi, kas tonusu, eklem hareket açıklığı ve yürüme biçimi incelenir; ortez, yürüteç veya tekerlekli sandalye kullanımı not edilir. Bu görüşmeye hastane çıkış özeti (epikriz), hekim raporları ve kullanılan yardımcı cihazları getirmeniz planlamayı kolaylaştırır. Ailenin eğitimi programın parçasıdır: taşıma, yatakta pozisyonlama ve beslenme sırasında doğru oturtma gibi beceriler ev programına eklenir.

Bursa'da Bobath Terapisti Seçerken Nelere Dikkat Etmelisiniz?

Bobath uygulaması lisans eğitimine ek kurs gerektirir. Yetişkin nörolojisinde IBITA çatısı altındaki kurslar, çocuklarda ise pediatrik NDT/Bobath temel kursu yaygın referanslardır. Uzman profillerini karşılaştırırken şu noktalara bakmanızı öneririz:

• Aldığı Bobath/NDT eğitimlerinin türü ve kapsamı
• Çalıştığı yaş grubu: bebek ve çocuk mu, inme sonrası yetişkin mi
• Ev ziyareti sunup sunmadığı ve hangi bölgelere gittiği
• Klinik ortamının tekerlekli sandalye ve yürüteç kullanımına uygunluğu
• Aile eğitimine ve ev programına ne kadar zaman ayırdığı

Platformda bu alanda en çok uzman Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım ilçelerinde bulunuyor. İnegöl, Gemlik, Mudanya, Gürsu veya Kestel gibi merkeze uzak ilçelerde yaşıyorsanız ve hasta transferi zorsa, profillerde belirtilen hizmet bölgelerine bakarak evde uygulama yapan fizyoterapistleri öne alabilirsiniz.

Hangi Belirtilerde Önce Hekime Başvurulmalı?

Ani gelişen yüz kayması, konuşma bozukluğu veya tek taraflı güçsüzlük acil durumdur ve hemen 112 aranmalıdır. Rehabilitasyon sürerken nöbetlerin sıklaşması, spastisitede ağrılı ve hızlı bir artış, yutma güçlüğü ya da çocukta daha önce kazanılmış becerilerin kaybolması fark edilirse program sürdürülmeden önce takip eden hekimin değerlendirmesi gerekir.