Mersin'de hemipleji fizyoterapisti

Hemipleji, beynin bir yarısındaki hasar nedeniyle vücudun karşı tarafındaki kol, bacak ve çoğu zaman yüz kaslarında ortaya çıkan felçtir. En sık nedeni inmedir. Fizyoterapi, hasar sonrası kalan hareket kapasitesini günlük işlere yönelik tekrarlı çalışmalarla yeniden kullanılır hale getirmeyi hedefler. Program, hekimin koyduğu tanıya ve fizyoterapistin yaptığı fonksiyonel değerlendirmeye göre planlanır.

Hemipleji Neden Olur ve Hangi Belirtilerle Kendini Gösterir?

Vakaların büyük bölümü iskemik inmeden, yani beyni besleyen bir damarın tıkanmasından kaynaklanır. Beyin kanaması (hemorajik inme), trafik kazası veya düşmeye bağlı travmatik beyin hasarı, beyin tümörleri ve beyin enfeksiyonları diğer nedenler arasında yer alır. Çocuklarda doğum öncesi veya doğum sırasındaki beyin hasarı, serebral palsinin hemiplejik tipine yol açar. Sol beyin yarısı etkilendiğinde sağ taraf felç olur ve tabloya sıklıkla konuşma bozukluğu (afazi) eşlik eder; sağ yarı hasarında ise sol taraftaki felce, etkilenen tarafı fark etmeme (ihmal) eklenebilir.

Tipik belirtiler şunlardır:

• Bir taraftaki kol ve bacakta tam güç kaybı; kısmi güç kaybına hemiparezi denir
• Spastisite: dirseğin, bileğin ve parmakların bükülü kalması, ayak bileğinin aşağı ve içe dönmesi
• Omuzun yerinden kayması (subluksasyon) ve buna bağlı omuz ağrısı
• Yürürken etkilenen bacağı yandan dolandırma ve ayak ucunu yere sürtme
• Etkilenen tarafta dokunma ve pozisyon hissinde azalma
• Denge kaybı, oturmaktan kalkmada ve yutmada güçlük

Hemiplejide Fizyoterapi Hangi Yöntemlerle Uygulanır?

Görev odaklı eğitim, hastanın gerçek hayatta yapmak istediği işleri, örneğin bardaktan su içmeyi veya yataktan sandalyeye geçmeyi, parçalara bölerek çalıştırır; böylece kazanılan hareket doğrudan bir işe dönüşür. Tekrarlı görev pratiği aynı hareketin seans içinde çok sayıda tekrarlanmasına dayanır, çünkü beynin hasar görmemiş bölgelerinin yeni görev üstlenmesi (nöroplastisite) yoğun tekrarla desteklenir.

Ayna terapisinde etkilenen kol bir aynanın arkasına gizlenir; hasta sağlam elini hareket ettirirken aynadaki yansımayı izler ve bu görsel geri bildirim özellikle el ve parmak hareketlerinin yeniden öğrenilmesinde kullanılır. Yürüyüş eğitimi paralel bar içinde yük aktarımıyla başlar, ardından baston veya yürüteçle düz zeminde ve merdivende ilerler. Fonksiyonel elektrik stimülasyonu, yürüme sırasında ayak bileğini yukarı kaldıran kasları uyararak ayak ucunun düşmesini azaltır; omuz çevresi kaslarına uygulandığında omuz subluksasyonunun kontrolüne katkı sağlar. Spastik kaslar için germe ve yatakta doğru pozisyonlama da programın parçasıdır; ayak bileği ortezi gerekip gerekmediğine hekimle birlikte karar verilir.

Hemipleji Rehabilitasyonu Nasıl İlerler, Kaç Seans Sürer?

İlk görüşmede fizyoterapist kas tonusunu Modifiye Ashworth Skalası ile, dengeyi Berg Denge Ölçeği ile, yürüme hızını ise kısa mesafe testleriyle ölçer. El kavrama becerisi, yataktan kalkma ve tuvalete transfer gibi bağımsızlık düzeyini gösteren işler de kayda geçirilir; bu ölçümler ilerlemeyi sonraki haftalarda karşılaştırmak için başlangıç noktası olur.

Uygulama seansları çoğunlukla 45-60 dakika arasında tutulur. İnmeden sonraki ilk aylarda haftada 3-5 seans tercih edilir, hasta bağımsızlaştıkça sıklık haftada 2-3 seansa iner. Program genellikle 8-12 haftalık bloklar halinde yürütülür ve her blok sonunda hedefler yeniden belirlenir. Toparlanmanın en hızlı olduğu dönem inmeden sonraki ilk üç-altı aydır; sonraki dönemde de ilerleme sürebilir ancak hızı kişiye göre değişir. Hasta yakınlarına transfer ve pozisyonlama tekniklerinin öğretilmesi, seans dışındaki günlerin de verimli geçmesini sağlar. Seansların klinikte ya da evde yapılması, hastanın yürüme ve transfer kapasitesine göre seçilir.

Mersin'de Hemipleji Fizyoterapisti Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Platformda uzmanların yoğunlaştığı ilçeler Mezitli, Akdeniz ve Toroslar'dır; haftada birkaç kez sürecek bir program için yaşadığınız yere yakın bir seçenek bulmak, yorgunluğu ve seans aksamasını azaltır. Ulaşımda tekerlekli sandalye ile binaya girişin ve asansörün uygunluğunu önceden sormak işinizi kolaylaştırır.

Uzman profillerini incelerken nörolojik rehabilitasyon deneyimine, inme sonrası hangi evredeki hastalarla çalıştığına ve yürüyüş ile üst ekstremite çalışmalarına ne kadar yer verdiğine bakın. İlk değerlendirmede ölçüm yapılıp yapılmadığı, ev egzersiz programı verilip verilmediği ve hasta yakınının eğitime dahil edilip edilmediği de uzmanın yaklaşımı hakkında fikir verir.

Hangi Durumlarda Hemen Hekime Başvurmalı?

Yüzde yeni bir kayma, konuşmada ani bozulma veya diğer tarafta yeni güç kaybı yeni bir inmeyi düşündürür ve 112 aranmalıdır. Aşağıdaki durumlarda da gecikmeden hekime başvurun:

• Ani ve şiddetli baş ağrısı ya da bilinç bulanıklığı
• Etkilenen bacakta şişlik, kızarıklık ve ısı artışı
• Kısa sürede belirgin artan spastisite veya nöbet geçirme
• Geceleri uyandıran ya da üç haftadan uzun süren omuz ağrısı
• Düşme sonrası geçmeyen ağrı veya yutarken sık öksürme