0850 302 30 29WhatsApp
Omuz

Donuk Omuz Nedir? Belirtileri, Evreleri ve Tedavisi

Özel Fizyoterapist Editör Ekibi · Son güncelleme: 17 Kasım 2026 · 8 dk okuma

Elini omzunun üzerine koyan kadının arkadan görünümü, omuz bölgesi kırmızıyla vurgulanmış
Bu yazıda
  1. Donuk omuz nedir?
  2. Donuk omuz neden olur?
  3. Donuk omuz belirtileri
  4. Donuk omuzun evreleri
  5. Donuk omuz nasıl teşhis edilir?
  6. Donuk omuz tedavisi
  7. Evde neler yapabilirsiniz?
  8. Ne zaman bir uzmana başvurmalısınız?
  9. Sık sorulan sorular
  10. Kaynaklar

Donuk omuz (adeziv kapsülit), omuz eklemini saran kapsülün kalınlaşıp gerginleşmesiyle ortaya çıkan, ağrı ve giderek artan hareket kısıtlılığıyla seyreden bir durumdur. Belirtiler genellikle donma, donuk ve çözülme olarak adlandırılan üç evrede aylar içinde ilerler; çoğu kişide ağrı ve hareket zamanla belirgin biçimde düzelir, düzenli egzersiz ve fizyoterapi bu süreçte hareket açıklığını korumaya yardımcı olur.

Donuk omuz özellikle 40–60 yaş arasında ve kadınlarda daha sık görülür. Bu yazıda donuk omuzun neden olduğunu, belirtilerini ve evrelerini, tanının nasıl konduğunu, fizyoterapi ve fizik tedavinin yerini, evde yapabileceğiniz güvenli egzersizleri ve hangi durumlarda bir uzmana başvurmanız gerektiğini anlatıyoruz.

Donuk omuz nedir?

Omuz eklemi, kol kemiğinin başını kürek kemiğindeki yuvaya bağlayan ve eklem kapsülü adı verilen bağ dokusu bir kılıfla çevrilidir. Donuk omuzda bu kapsül iltihaplanır, kalınlaşır ve büzüşür. Kapsül içinde yapışıklık adı verilen kalın doku bantları oluşur, eklemi kayganlaştıran sıvı azalır. Sonuçta omuz hem ağrılı hem de sert hâle gelir.

Donuk omuzun ayırt edici özelliği, kolu yalnız sizin kaldırmanızın değil, bir başkasının sizin yerinize hareket ettirmesinin de kısıtlı olmasıdır. Kas yırtığı veya tendon sorunlarında başkasının yardımıyla kol genellikle daha fazla hareket ettirilebilir; donuk omuzda ise eklemin kendisi kilitlenmiş gibi davranır.

Donuk omuz neden olur?

Donuk omuzun kesin nedeni tam olarak bilinmiyor. Bazı kişilerde belirgin bir tetikleyici olmadan kendiliğinden başlar. Bununla birlikte riski artırdığı bilinen durumlar vardır:

  • Omzun uzun süre hareketsiz kalması: Rotator manşet yırtığı, omuz veya üst kol kırığı ya da omuz ameliyatı sonrasında kolun askıda veya bantlı kaldığı dönemler donuk omuz riskini artırır. Bu nedenle yaralanma veya ameliyat sonrasında, hekiminizin izin verdiği ölçüde omzu erken hareket ettirmek önerilir.

  • Diyabet: Cleveland Clinic, diyabetli kişilerin yaklaşık yüzde 10–20'sinde donuk omuz geliştiğini belirtir. Diyabetli kişilerde sertlik daha uzun sürebilir.

  • Tiroid hastalıkları: Hem tiroidin az çalışması hem de fazla çalışması donuk omuzla ilişkilendirilmiştir.

  • Diğer hastalıklar: İnme, Parkinson hastalığı ve kalp hastalıkları da risk etkenleri arasında sayılır.

  • Yaş ve cinsiyet: En sık 40–60 yaş arasında ve kadınlarda görülür.

Donuk omuz belirtileri

Donuk omuz genellikle sinsi başlar. İlk zamanlarda hafif bir omuz ağrısı vardır; ağrı zamanla artar ve hareket giderek kısıtlanır. Sık görülen belirtiler şunlardır:

  • Omzun dış yüzünde, bazen üst kola yayılan, künt ve sızlayıcı bir ağrı,

  • Geceleri artan ve o tarafa yatmayı zorlaştıran, uykuyu bölen ağrı,

  • Kolu başın üzerine kaldırmakta, yana açmakta ve özellikle dışa çevirmekte güçlük,

  • Saç taramak, ceket giymek, sırtı kaşımak, arka cebe uzanmak veya yüksek raftan bir şey almak gibi günlük işlerde zorlanma,

  • Ani ve beklenmedik hareketlerde keskin bir ağrı.

Bu belirtiler rotator manşet sorunları, omuz sıkışma sendromu veya omuz kireçlenmesi gibi başka omuz rahatsızlıklarıyla karışabilir. Kola yayılan ağrının diğer olası nedenleri için sağ kol ağrısı yazımıza da bakabilirsiniz.

Donuk omuzun evreleri

Donuk omuz çoğunlukla birbirini izleyen üç evrede ilerler. Evrelerin süresi kişiden kişiye değişir ve sınırları her zaman net değildir.

Evre

Tipik süre

Ne olur?

Donma evresi

6 hafta – 9 ay

Ağrı giderek artar, özellikle geceleri belirginleşir; hareket yavaş yavaş kısıtlanır.

Donuk evre

2 – 6 ay

Ağrı bir miktar azalabilir, ancak sertlik belirgindir ve günlük işler zorlaşır.

Çözülme evresi

6 ay – 2 yıl

Hareket açıklığı yavaş yavaş geri gelir, ağrı azalır.

NHS, donuk omuzun düzelmesinin aylar, bazen yıllar sürebileceğini, ancak ağrı ve sertliğin genellikle sonunda geçtiğini belirtir. Amerikan Ortopedi Cerrahları Akademisi (AAOS) de çoğu kişinin ameliyat gerekmeden zamanla düzeldiğini, bu sürenin üç yıla kadar uzayabileceğini aktarır. Bazı kişilerde hafif bir sertlik kalıcı olabilir; bu durum diyabetli kişilerde daha sık görülür.

Donuk omuz nasıl teşhis edilir?

Tanı çoğunlukla şikâyetlerin dinlenmesi ve omuz muayenesiyle konur. Hekim, kolunuzu hem sizin kaldırmanızı (aktif hareket) hem de kendisinin hareket ettirmesini (pasif hareket) değerlendirir. Donuk omuzda her ikisi de kısıtlıdır.

Kireçlenme gibi başka nedenleri dışlamak için röntgen istenebilir. Ultrason veya MR genellikle tanı için gerekli değildir, ancak rotator manşet yırtığı gibi eşlik eden bir sorundan şüphelenildiğinde istenebilir.

Donuk omuz tedavisi

Tedavinin amacı ağrıyı kontrol altına almak ve omzun hareket açıklığını korumak ya da geri kazanmaktır. Hangi yöntemin uygun olduğuna hastalığın evresi, ağrının şiddeti ve eşlik eden hastalıklar göz önünde bulundurularak hekiminiz ve fizyoterapistiniz karar verir.

Ağrı kontrolü

Hekiminiz ağrıyı azaltmak için ağrı kesici ilaçlar veya şiddetli ağrıda eklem içine kortizon iğnesi önerebilir. 2020'de yayımlanan ve 65 çalışmayı inceleyen bir sistematik derlemede, eklem içi kortizon uygulamasının kısa dönemde ağrı ve işlev üzerinde etkili olduğu; buna basit egzersiz ve germelerden oluşan bir ev programı ile fizyoterapinin eklenmesinin orta dönemde ek yarar sağlayabileceği bildirilmiştir. İlaç ve enjeksiyon kararı yalnızca hekime aittir; diyabetiniz varsa kan şekeri kontrolünü sağlamak da tedavinin bir parçasıdır.

Fizyoterapi ve fizik tedavinin rolü

Fizyoterapist eşliğinde kolunu başının üzerine kaldırarak omuz germesi yapan adam

Germe ve hareket açıklığı egzersizleri fizyoterapi programının temelini oluşturur. Görsel: Pixabay

Fizyoterapi, donuk omuzda tedavinin temel taşlarından biridir. AAOS, esnekliğe odaklanan fizik tedaviyi başlıca tedavi önerisi olarak gösterir. NHS de ağrı geçmediğinde fizyoterapiye yönlendirme yapıldığını ve programın genellikle en az 6 hafta sürdüğünü belirtir. Fizyoterapi programı genellikle şunları içerir:

  • Hareket açıklığı egzersizleri: Omzun kaldırma, yana açma ve dışa-içe çevirme hareketlerini ağrı sınırları içinde korumaya ve artırmaya yönelik egzersizler.

  • Germe egzersizleri: Gerginleşen kapsülü kontrollü biçimde esnetmeye yönelik germeler. Germeden önce bölgeye sıcak uygulamak dokuyu gevşetmeye yardımcı olabilir.

  • Manuel terapi: Fizyoterapistin elleriyle uyguladığı eklem mobilizasyonları. Ayrıntılı bilgiyi manuel terapi sayfamızda bulabilirsiniz.

  • Güçlendirme ve duruş eğitimi: Hareket geri geldikçe omuz ve kürek kemiği çevresindeki kasları güçlendiren, duruşu düzelten çalışmalar.

  • Ağrıyı azaltmaya yönelik uygulamalar: Sıcak uygulama veya TENS gibi yöntemler egzersize yardımcı olarak kullanılabilir.

Egzersizin donuk omuzdaki yerini inceleyen 2022 tarihli bir sistematik derleme, egzersizlerin hareket açıklığı, işlev ve ağrıda iyileşme sağladığını; fizyoterapist gözetimindeki egzersizlerin hareket açıklığı ve işlev açısından yalnız evde yapılan egzersizlere göre daha yararlı olabileceğine dair ön kanıtlar bulunduğunu bildirmiştir. Aynı derlemede, programa egzersiz eklenmesinin aktif hareket açıklığını artırdığı, yalnızca fiziksel cihaz uygulamalarının eklenmesinin ise ek yarar sağlamadığı görülmüştür. Bu nedenle donuk omuz tedavisinde aktif egzersiz programı, cihaz uygulamalarından daha önemli bir yer tutar. Donuk omuzda fizyoterapinin içeriği hakkında daha fazla bilgi için donuk omuz ve egzersiz tedavisi sayfalarımıza göz atabilirsiniz.

Programın ne kadar süreceği evreye ve ilerlemeye göre değişir. Seans sayısını belirleyen etkenleri fizik tedavi kaç seans sürer yazımızda anlattık.

Diğer seçenekler ve ameliyat

Diğer yöntemler yeterli olmadığında hekim, eklem kapsülünü genişletmek için eklem içine yüksek hacimde steril sıvı verilmesini (hidrodilatasyon) önerebilir. Belirtiler uzun süre düzelmezse, genellikle donuk evrede, anestezi altında omzun hareket ettirilmesi (manipülasyon) ve artroskopik kapsül gevşetme ameliyatı gündeme gelebilir. Bu işlemlerden sonra da kazanılan hareketin korunması için fizyoterapi programına devam edilir.

Evde neler yapabilirsiniz?

Donuk omuzda omzu tamamen dinlendirmek sertliği artırabilir. Ağrı sınırları içinde hareket etmeye devam etmek önemlidir. Aşağıdaki öneriler genel bilgilendirme amaçlıdır; egzersizlere başlamadan önce fizyoterapistinizin değerlendirmesini almanız en güvenli yoldur.

  • Sıcak uygulama: NHS, bir havluya sarılmış sıcak su torbası veya sıcak paketin bir seferde en fazla 20 dakika uygulanabileceğini belirtir. Germelerden önce yapılan sıcak uygulama dokuyu gevşetmeye yardımcı olabilir.

  • Sarkaç hareketi: Sağlam elinizle bir masaya tutunarak öne eğilin, ağrılı kolunuzu serbestçe aşağı sarkıtın ve küçük daireler çizecek şekilde hafifçe sallayın.

  • Sırtüstü kol kaldırma: Sırtüstü uzanın, sağlam elinizle ağrılı kolunuzu bileğinden tutarak başınızın üzerine doğru yavaşça kaldırın. Hafif bir gerilme hissettiğiniz noktada yaklaşık 15 saniye bekleyin, sonra yavaşça indirin.

  • Kapı aralığında dışa çevirme germesi: Bir kapı aralığında durun, dirseğiniz 90 derece bükülü olacak şekilde avucunuzu kapı kasasına koyun ve gövdenizi yavaşça diğer yöne çevirerek omzunuzun önünde hafif bir gerilme oluşturun. Yaklaşık 30 saniye tutun.

  • Göğüs önünden çapraz germe: Sağlam elinizle ağrılı kolunuzu dirsekten tutarak göğsünüzün önünden karşı tarafa doğru yavaşça çekin ve yaklaşık 30 saniye tutun.

Egzersizler hafif bir gerilme hissi oluşturmalı, keskin ağrıya yol açmamalıdır. Ağrınız egzersiz sırasında veya sonrasında belirgin şekilde artarsa egzersizi bırakın ve fizyoterapistinize ya da hekiminize danışın. NHS, spor salonu aletleriyle kendi kendinize zorlayıcı egzersizler yapmanın ağrıyı artırabileceği konusunda da uyarır. Tekrar sayısını ve programın ilerletilmesini fizyoterapistinizle birlikte belirlemeniz önerilir.

Ne zaman bir uzmana başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlarda bir hekime veya fizyoterapiste başvurmanız önerilir:

  • Omuz ağrınız ve sertliğiniz birkaç hafta içinde geçmiyor veya giderek artıyorsa,

  • Ağrı kolunuzu ve omzunuzu hareket ettirmenizi zorlaştıracak kadar şiddetliyse,

  • Gece ağrısı nedeniyle uyuyamıyorsanız,

  • Diyabetiniz veya tiroid hastalığınız varsa ve omzunuzda ağrı ile kısıtlılık başladıysa.

Omuz ağrısı ani başladıysa ve göğüs ağrısı, nefes darlığı, terleme veya bulantıyla birlikteyse; düşme veya darbeden sonra omzunuzda şekil bozukluğu oluştuysa ya da kolunuzu hiç kullanamıyorsanız beklemeden 112'yi aramalı veya acil servise başvurmalısınız. Ateş, omuzda kızarıklık ve sıcaklıkla birlikte görülen ağrı da hızlı değerlendirme gerektirir.

Sık sorulan sorular

Donuk omuz kendiliğinden geçer mi?

Donuk omuz çoğu kişide zamanla kendiliğinden düzelir, ancak bu süreç bir ila üç yıl sürebilir. Cleveland Clinic, ağrı kontrolü ve omuz egzersizleriyle hareket ve işlevin çoğu zaman bir yıl veya daha kısa sürede geri kazanılabildiğini belirtir. Tedavi, bu süreci daha az ağrılı ve daha işlevsel geçirmenize yardımcı olur.

Donuk omuz ile omuz sıkışması aynı şey mi?

Hayır. Omuz sıkışmasında (impingement) ağrı genellikle kolu belirli bir açıda kaldırırken ortaya çıkar ve başkası kolunuzu hareket ettirdiğinde hareket açıklığı çoğunlukla korunur. Donuk omuzda ise eklem kapsülü büzüştüğü için hem sizin hem de başkasının yaptığı hareketler kısıtlıdır. Ayırımı muayene ile hekim veya fizyoterapist yapar.

Donuk omuz tekrarlar mı?

AAOS, donuk omuzun aynı omuzda tekrarlamasının seyrek olduğunu belirtir. Diyabet gibi risk etkenleri devam ediyorsa omuz hareketlerinizi düzenli olarak korumanız ve yeni bir ağrı ya da kısıtlılık başladığında erken değerlendirme almanız yararlı olur.

Donuk omuzda hangi tarafa yatmalıyım?

Ağrılı omzun üzerine yatmak genellikle ağrıyı artırır. Sırtüstü ya da sağlam tarafınıza yatıp ağrılı kolunuzun altına bir yastık koymak omzu daha rahat bir pozisyonda tutmanıza yardımcı olabilir.

Donuk omuzda egzersiz zararlı mı?

Ağrı sınırları içinde yapılan, kontrollü hareket ve germe egzersizleri donuk omuz tedavisinin temel parçasıdır. Zarar, ağrıya rağmen zorlayıcı biçimde yapılan egzersizlerden gelebilir. Özellikle ağrının yoğun olduğu donma evresinde egzersizlerin şiddetini fizyoterapistinizle birlikte ayarlamanız önerilir.

Kaynaklar

  1. Frozen shoulder — NHS
  2. Frozen Shoulder (Adhesive Capsulitis): Symptoms & Treatment — Cleveland Clinic
  3. Frozen Shoulder - Adhesive Capsulitis — American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo)
  4. Comparison of Treatments for Frozen Shoulder: A Systematic Review and Meta-analysis — JAMA Network Open · DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2020.29581 · PMID: 33326025
  5. Exercise Therapy Is Effective for Improvement in Range of Motion, Function, and Pain in Patients With Frozen Shoulder: A Systematic Review and Meta-analysis — Archives of Physical Medicine and Rehabilitation · DOI: 10.1016/j.apmr.2021.07.806 · PMID: 34425089

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hekim ve fizyoterapist muayenesinin yerini tutmaz. Özel Fizyoterapist bir sağlık hizmet sunucusu değildir. Yayın: 17 Kasım 2026 · Son güncelleme: 17 Kasım 2026 · Editör iletişimi: info@ozelfizyoterapist.net · Yayın ilkelerimiz