Diyarbakır'da serebral palsi (cp) fizyoterapisti

Serebral palsi (CP), gelişmekte olan beyinde doğumdan önce, doğum sırasında veya ilk yaşlarda oluşan hasara bağlı olarak hareket ve duruşu etkileyen, ilerleyici olmayan kalıcı bir bozukluk grubudur. Fizyoterapi beyindeki hasarı ortadan kaldırmaz; kas tonusu, denge ve günlük becerileri hedefleyerek çocuğun hareket bağımsızlığını desteklemeyi amaçlar. Tanıyı çocuk nörolojisi veya gelişimsel pediatri hekimi koyar, fizyoterapi programı bu tanı üzerine kurulur.

Serebral Palsi (CP) Neden Olur, Belirtileri Nelerdir?

En sık nedenler arasında erken doğum ve düşük doğum ağırlığı, doğum sırasında beynin yeterli oksijen alamaması, gebelikte geçirilen sitomegalovirüs veya toksoplazma gibi enfeksiyonlar, yenidoğanda beyin kanaması ve ağır seyreden sarılık yer alır. Bebeklik döneminde geçirilen menenjit veya kafa travması da tabloya yol açar. Klinik olarak spastik tip en yaygın görülendir; diskinetik, ataksik ve karma tipler daha az rastlanır. Etkilenen bölgeye göre ise tek taraf (hemipleji), ağırlıklı olarak bacaklar (dipleji) veya dört uzuv (kuadripleji) tutulumu ayrılır.

Ailelerin fark ettiği başlıca işaretler:

• Dönme, oturma ve yürüme gibi motor basamakların yaşıtlarından belirgin biçimde geç gelmesi
• Kollarda veya bacaklarda sertlik ya da tam tersine bebeğin kucakta gevşek ve bez bebek gibi durması
• Bir yaşından önce belirgin el tercihi, diğer elin yumruk halinde kalması
• Parmak ucunda yürüme veya bacakların makas gibi çaprazlanması
• İstemsiz kıvrılma hareketleri, titrek ve dengesiz adımlar
• Emme, çiğneme, yutma ve konuşmada güçlük

Bu tabloya epilepsi, görme veya işitme sorunları eşlik edebildiğinden çocuk genellikle birden fazla hekim tarafından izlenir.

Fizyoterapi Serebral Palsi (CP) Tedavisinde Nasıl Yardımcı Olur?

Nörogelişimsel tedavi (Bobath), anormal tonus ve hareket kalıplarını azaltıp çocuğun daha işlevsel bir postürle hareket etmesini kolaylaştırmak için uygulanır; terapist anahtar noktalardan tutuş vererek doğru hareketi deneyimletir. Kaba motor beceri eğitimi, yerden oturmaya geçiş, destekle ayağa kalkma, transfer ve yürüme gibi somut hedefleri oyun içinde tekrar ettirerek kalıcı hale getirmeye çalışır.

Duruş ve oturma düzenlemeleri, gün boyu kalça, gövde ve başın uygun hizada tutulmasını sağlar; bu, özellikle ağır tutulumlu çocuklarda kalça çıkığı ve omurga eğriliği riskine karşı önemlidir. Ortez veya özel oturma sistemi ihtiyacı hekim ve ortez teknikeriyle birlikte belirlenir. Aile eğitimi ise taşıma, giydirme, beslenme pozisyonu ve evde sürdürülecek germe ile pozisyonlama rutinlerini ebeveynlere öğreterek seans dışındaki saatleri de tedavinin parçası yapar.

Tedavi Süreci Nasıl İlerler?

İlk değerlendirmede doğum öyküsü ve hekim raporları incelenir, ardından kas tonusu, eklem hareket açıklığı, refleksler, oturma ve ayakta durma dengesi gözlenir. Çocuğun hareket düzeyi çoğunlukla Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi (GMFCS) ile tarif edilir; bu sınıflama gerçekçi hedef koymaya yardımcı olur. Seanslar çocuğun dikkat ve yorgunluk durumuna göre 45 ile 60 dakika arasında planlanır, haftalık sıklık çoğunlukla iki ila üç seanstır.

CP rehabilitasyonu kısa bir kür değil, çocukluk boyunca süren bir takiptir. Belirlenen her hedef dönemi sonunda ölçümler tekrarlanır; büyüme atakları, okula başlama veya ortopedik girişim gibi gelişmeler programın yeniden düzenlenmesini gerektirir. İlerlemenin hızı tutulum tipine ve çocuğa göre değişir.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

CP ilerleyici bir durum olmadığı için önceden kazanılmış becerilerin kaybı başka bir nedene işaret edebilir ve hekim tarafından değerlendirilmelidir. Şu durumlarda beklemeden hekime başvurun:

• Yürüme, konuşma veya el becerilerinde gerileme
• Yeni başlayan ya da sıklaşan nöbetler
• Yemek sırasında sık öksürme, tekrarlayan akciğer enfeksiyonu, kilo alamama
• Kalçada ağrı, bacak boylarında fark veya oturmada belirginleşen asimetri
• Uykudan uyandıran ağrılı kas spazmları

Diyarbakır'da CP Fizyoterapisi İçin Uzman Seçerken Nelere Bakılmalı?

Diyarbakır'da fizyoterapistlerin en yoğun olduğu ilçeler Bağlar, Kayapınar ve Sur'dur; Ergani, Bismil veya Silvan gibi merkeze uzak ilçelerden gelen aileler için klinik konumu, haftada birkaç kez sürdürülecek bir programda belirleyici olur. Seanslar klinikte ya da gerektiğinde evde yapılabilir. Profilleri karşılaştırırken pediatrik nörolojik rehabilitasyon deneyimine, Bobath eğitiminin belirtilip belirtilmediğine ve uzmanın aileye yazılı ev programı verip vermediğine bakmanız seçiminizi kolaylaştırır. Hekim raporlarını ve önceki tedavi kayıtlarını ilk görüşmeye götürmek, değerlendirmenin daha hızlı ve isabetli ilerlemesini sağlar.