Erzurum'da kalça kireçlenmesi fizyoterapisti

Kalça kireçlenmesi (koksartroz), uyluk kemiğinin başı ile leğen kemiğindeki yuva arasındaki eklem yüzeyini örten kıkırdağın yıpranmasıdır. Bu yıpranma kasık derinliğinde ağrıya, eklemde sertliğe ve yürüme düzeninde bozulmaya yol açar. Tanıyı muayene ve röntgen bulgularıyla hekim koyar. Fizyoterapi ise ağrıyı yönetmeyi, eklemin dönme ve bükülme kapasitesini korumayı ve yürüme güvenliğini artırmayı hedefleyen ameliyatsız tedavinin temel parçasıdır.

Kalça Kireçlenmesi Neden Olur ve Kimlerde Daha Sık Görülür?

Hekimler koksartrozu iki gruba ayırır. Primer tipte belirgin bir tetikleyici bulunmaz; yaş, genetik yatkınlık ve yıllar içinde biriken mekanik yük öne çıkar. Sekonder tipte ise eklemi önceden bozan bir durum vardır. Risk faktörleri şunlardır:

• Bebeklikte fark edilmemiş ya da tam düzelmemiş gelişimsel kalça displazisi
• Femoroasetabular sıkışma: kemik çıkıntılarının hareket sırasında birbirine takılması
• Çocuklukta geçirilen Perthes hastalığı
• Uyluk kemiği başında kan dolaşımının bozulması (avasküler nekroz)
• Geçmişte kalça bölgesinde kırık veya çıkık
• Romatoid artrit gibi iltihaplı eklem hastalıkları
• Fazla kilo nedeniyle her adımda ekleme binen yükün artması

Displazi ve sıkışma gibi yapısal nedenlerde şikâyetler daha genç yaşta başlar. Bu kişilerde egzersiz planı da eklemin şekline göre farklı kurgulanır.

Kalça Kireçlenmesinin Belirtileri Nelerdir?

Başlangıç dönemi çoğu kişide sinsi ilerler. Birçok hasta ilk olarak dizinden yakınır, çünkü kalça ekleminden gelen ağrı uyluğun ön yüzü boyunca dize yansır. Sık karşılaşılan belirtiler şöyledir:

• Kasıkta, bazen uyluk önünde ve dizde hissedilen derin, künt ağrı
• Sabah kalkınca veya uzun oturduktan sonra kısa süren tutukluk
• Çorap giyerken, ayakkabı bağlarken ya da ayak tırnağını keserken zorlanma
• Araca binip inerken bacağı içeri çevirmekte güçlük
• Uzun yürüyüşün sonunda belirginleşen aksama, gövdenin ağrılı tarafa yatması
• Merdiven çıkarken ve alçak koltuktan kalkarken artan yakınma
• Eklem içinde takılma ya da sürtünme hissi

Hastalık ilerledikçe kalçanın içe dönme hareketi ilk kısıtlanan yön olur. Hekimin ve fizyoterapistin muayenede bu hareketi özellikle sınamasının nedeni budur.

Fizyoterapi Kalça Kireçlenmesinde Hangi Yöntemlerle Uygulanır?

Program, hekimin koyduğu tanı ve görüntüleme bulgularıyla başlar. Fizyoterapistin ilk değerlendirmesi de programın yönünü belirler. Bu görüşmede eklemin her yöndeki hareket açıklığı ölçülür ve kalça kaslarının gücü test edilir. Tek ayak üzerinde dururken leğenin düşüp düşmediğine bakılır, yürüyüş gözlemlenir. Sandalyeden kalkma gibi günlük görevlerdeki performans da kaydedilir. Bu bulgulara göre şu yöntemler bir arada planlanır:

• Kalça çevresi kuvvetlendirme: Özellikle orta kalça kası (gluteus medius) ve büyük kalça kası çalıştırılır. Amaç, her adımda eklem yüzeyine binen yükü kaslarla paylaştırmak ve leğenin yana düşmesini engellemektir.
• Eklem mobilizasyonu: Terapistin elleriyle uyguladığı kontrollü kaydırma ve çekme hareketleridir. Kısıtlanan içe dönme ve bükülme hareketlerini açmak ve tutukluğu azaltmak için kullanılır.
• Yürüyüş eğitimi: Adım uzunluğu, ağırlık aktarımı ve gerekirse baston kullanımı çalışılır. Baston, ağrısız tarafın elinde tutulduğunda ağrılı ekleme düşen yükü azaltır.
• Günlük yaşam düzenlemeleri: Oturma yüksekliği, araca biniş tekniği ve banyoda yer değiştirme gibi zorlayıcı hareketler gözden geçirilir. Eklemi koruyan alternatifler öğretilir.

Bir seans çoğunlukla üç çeyrek saatle bir saat arasında tamamlanır. Başlangıç evresinde haftada iki ya da üç görüşme planlanması yaygındır. Toplam süre hastalığın evresine, kas gücüne ve evde yapılan egzersizlere göre belirlenir. Ağrı ve işlevdeki değişimin kişiye göre farklılık göstermesi doğaldır.

Erzurum'da Kalça Kireçlenmesi İçin Fizyoterapist Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Şehirde fizyoterapistlerin en yoğun bulunduğu ilçeler Aziziye, Palandöken ve Yakutiye'dir. Programın haftalar boyunca düzenli sürmesi gerektiği için ev veya iş yerinize yakın bir ilçeden uzman seçmek devamlılığı kolaylaştırır. Uzun ve karlı kışlar boyunca buzlu kaldırımlar, kalça kireçlenmesi olan kişilerde düşme kaygısını artırır. Bu nedenle kaygan zeminde güvenli adım ve baston kullanımı yürüyüş çalışmalarına dahil edilebilir. Profilleri karşılaştırırken uzmanın ortopedik rehabilitasyon ve eklem hastalıklarındaki deneyimine bakın. İlk görüşmede ölçüm yapıp yapmadığına ve size yazılı bir ev egzersiz planı verip vermediğine de dikkat edin.

Ne Zaman Hekime Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlar egzersiz programı beklenmeden hekim değerlendirmesi gerektirir:

• Düşme veya kayma sonrası bacağa hiç yük verememe ya da bacağın kısalıp dışa dönmüş görünmesi
• Ateşle birlikte kalçada ısı artışı, şişlik veya kızarıklık
• İstirahatte ve gece yatarken de dinmeyen ağrı
• Üç haftayı aşan ve hafiflemeyen yakınmalar
• Belden başlayıp ayağa inen his kaybı veya ayağı kaldıramama
• Nedeni açıklanamayan kilo kaybıyla birlikte süren ağrı

Kireçlenme ileri evreye ulaştığında hekim protez ameliyatını gündeme getirebilir. Ameliyat öncesinde kas gücünü artırmak, ameliyat sonrası toparlanmayı da destekler.